Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΗΣ ΚΟΥΡΔΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

Όπως έχω αναλύσει σε παλαιότερο άρθρο μου, οι ΗΠΑ έχασαν μία τεράστια ευκαιρία να ευνοήσουν την δημιουργία Κουρδικού κράτους στην περιοχή μεταξύ Ιράκ, Συρίας και Τουρκίας, βασισμένοι στο πρωτοποριακό εγχείρημα της Ροζάβα στην Βόρεια Συρία αλλά και στους κουρδικούς πληθυσμούς του Βόρειου Ιράκ.

Σήμερα που η Μέση Ανατολή βράζει και κυοφορούνται πολλές γεωπολιτικές ανακατατάξεις, με την Τουρκία να παλινδρομεί και να θέλει να επιβάλει την βούλησή της στην περιοχή και συχνά να παίρνει αντιδυτικό δρόμο , με το Ισραήλ να βλέπει ευνοϊκά την δημιουργία Κουρδικού κράτους, και την Ρωσία αποδυναμωμένη και εμπλακείσα σε πόλεμο με την Ουκρανία, είναι ευκαιρία για τις ΗΠΑ να υποστηρίξουν την ίδρυση Κουρδικού κράτους προκειμένου να εγκαθιδρύσουν ισχυρή παρουσία στην περιοχή και να μπορούν να ελέγξουν την Τουρκία αλλά και το Ιράν.

Η ίδρυσή του θα λειτουργούσε ως συντελεστής γεωπολιτικού μετασχηματισμού σε όλη την περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Όλες οι αντιδράσεις:

39Agis Rakopoulos, Alexandros Tzirkotis και 37 ακόμη

3

1

Μου αρέσει!

Σχόλιο

Κοινοποίηση

 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΤΑΧΡΗΣΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΟΠΩΣ ΟΙ ΠΑΡΑΛΙΕΣ

Δυστυχώς οι περισσότεροι δημόσιοι λειτουργοί (που ψηφίζονται για να επιτελέσουν νομοθετικό έργο) είναι παντελώς άσχετοι και ανίκανοι να ανταποκριθούν στο έργο που τους εμπιστεύθηκε ο λαός και ακόμη χειρότερα είναι αδιάβαστοι και αδιάφοροι, εάν ακούσει κανείς τις διεργασίες στην βουλή, διαβάσει τις αποφάσεις επιτροπών και διαπιστώσει τα προβλήματα που έχουν οι νόμοι που ψηφίζονται.

Και φυσικά όταν οι περισσότεροι υπουργοί, υφυπουργοί και ΓΓ έχουν αναδειχθεί αποκλειστικά και μόνο από τον κομματικό σωλήνα, χωρίς να έχουν κάποια επαγγελματική εξειδίκευση, ούτε να έχουν τα πρακτικά εχέγγυα ότι γνωρίζουν το θέμα θεωρητικά και πρακτικά ώστε να μπορούν να διοικήσουν και να φέρουν εις πέρας το έργο που τους ανατίθεται, τότε φυσικό είναι να αμφισβητείται τόσο έντονα ο κρατικός μηχανισμός, αλλά και οι θεσμοί, όπως αμφισβητούνται σήμερα από τους πολίτες.
Ας δούμε το θέμα των δημόσιων αγαθών, όπως είναι οι παραλίες της χώρας, ώστε να ολοκληρώσουμε το ζήτημα του προηγούμενου άρθρου μου, για την ανυπαρξία ελέγχων στην εφαρμογή των νόμων.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΑΓΑΘΑ - ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ

Τα δημόσια αγαθά, όπως οι παραλίες, αποτελούν σημαντικό αντικείμενο μελέτης στην οικονομική θεωρία και τη δημόσια πολιτική.
Υπάρχουν διάφορες θεωρίες που εξηγούν τη φύση, τη διαχείριση και τα προβλήματα που σχετίζονται με τα δημόσια αγαθά αλλά το θέμα είναι πρωτίστως ιδεολογικό.
Οι νεοφιλελεύθεροι υποστηρίζουν την απόλυτη ελευθερία της αγοράς, όπου οι τιμές και η πρόσβαση καθορίζεται από τον ανταγωνισμό, ενώ οι κοινωνικά φιλελεύθεροι, αλλά και οι σοσιαλιστές, έχουν τελείως διαφορετική αντίληψη για τα δημόσια αγαθά, την χρήση, πρόσβαση και αξιοποίηση αυτών ως δημόσιων πόρων.

1. Με βάση την Θεωρία των Δημόσιων Αγαθών (Public Goods Theory - κλασσικά συγγράμματα από τον Paul Samuelson, James Buchanan, Richard Musgrave), όπως έχει εκφρασθεί από σημαντικούς οικονομολόγους, υπάρχουν δύο βασικά χαρακτηριστικά στα δημόσια αγαθά όπως οι παραλίες.

• Η μη ανταγωνιστικότητα (non-rivalry), και η μη αποκλεισιμότητα (non-excludability - δηλαδή η αρχή της ίσης μεταχείρισης μεταξύ των προσώπων προς τα οποία κατανέμεται η χρήση και πρόσβαση). Η μη ανταγωνιστικότητα σημαίνει ότι η άδεια εκμετάλλευσης σε κάποιον επιχειρηματία (που του έχει εκχωρηθεί ως δικαίωμα χρήσης υπέρ των πολιτών, διατηρώντας πάντα τον δημόσιο χαρακτήρα του), είτε χρήσης του αγαθού από ένα άτομο, δεν μειώνει τη διαθεσιμότητά για όλους τους άλλους.

Η μη αποκλεισιμότητα σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί κανείς από τη χρήση του αγαθού με τεχνητούς τρόπους και με την καταπάτηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης μεταξύ των προσώπων προς τα οποία κατανέμεται η χρήση, αλλά υπάρχει δυνατότητα ίσης πρόσβασης σε όλους. Οι παραλίες, ο αέρας, ο δημόσιος φωτισμός, η δημόσια ασφάλεια και η εθνική άμυνα είναι παραδείγματα δημόσιων αγαθών.

• Το συχνότερο παρατηρούμενο είναι η αποτυχία της αγοράς (Market Failure), επειδή τα δημόσια αγαθά δεν πρέπει να ευνοούν κίνητρα για υπερεκμετάλλευση, καταστρατήγηση των προηγούμενων αρχών, αποκλεισμό και ιδιωτική επιλεκτικότητα και ανεξέλεγκτο ελεύθερο ανταγωνισμό.
Είναι αναγκαίο ότι απαιτείται κρατική παρέμβαση για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητάς των δημόσιων αγαθών και την πιστή τήρηση των δύο αρχών "της μη ανταγωνιστικότητας" και "της μη αποκλειστικότητας".

• Γι αυτό χρειάζεται δημόσια παρέμβαση και καθορισμός ανώτατης τιμής για τις ρεζερβέ πρακτικές και τις τιμές ενοικίασης των ομπρελοκαθισμάτων (εάν είναι πολύ υψηλές ευνοούν την καταπάτηση της αρχής της μη αποκλειστικότητας), την απαγόρευση για τις ρεζερβέ πρακτικές, καθώς και ο συνεχής έλεγχος για την καταπολέμηση κάθε είδους κατάχρησης του δικαιώματος εκμετάλλευσης του δημόσιου αγαθού που πρέπει να γίνεται πάντα υπέρ του κοινωνικού συνόλου.

• Το στοιχείο ισορροπίας στην χρήση των δημόσιων αγαθών (όπως οι παραλίες), πάνω στο οποίο βασίζεται η εκχώρηση της εκμετάλλευσης των δημόσιων αγαθών (ώστε να υπάρχει μέριμνα καθαρισμού, προστασίας κλπ), βασίζεται στην Θεωρία της Τραγωδίας των Κοινών (Tragedy of the Commons), όπως διαμορφώθηκε από την ανάλυση της ανεξέλεγκτης χρήσης τους (χωρίς ρυθμιστικό πλαίσιο και αρχές ελέγχου) .

Και αυτό συμβαίνει, όταν ένα αγαθό είναι κοινόχρηστο και ανοιχτό σε όλους χωρίς εποπτεία και έλεγχο (όπως τότε οι παραλίες), υπάρχει κίνδυνος υπερβολικής εκμετάλλευσής του.
Επειδή όλοι προσπαθούν να εκμεταλλευτούν το κοινό αγαθό για το προσωπικό τους όφελος, τελικά το αγαθό καταστρέφεται ή εξαντλείται.
Όμως στο ίδιο αποτέλεσμα μπορεί να οδηγήσει και η κατάχρηση και υπερεκμετάλλευση του δημόσιου αγαθού από τον ιδιώτη επιχειρηματία (π.χ. μια παραλία που δεν διαχειρίζεται σωστά μπορεί να υποστεί ρύπανση, υπερπληθυσμό ή άλλη υποβάθμιση). Για αυτό είναι αναγκαίοι να υπάρχουν οι περιορισμοί στην εκμετάλλευση και αυστηροί κρατικοί/δημοτικοί έλεγχοι.

2. Νομοθετική προστασία: Πολλές χώρες έχουν θεσπίσει νόμους που κατοχυρώνουν το δικαίωμα πρόσβασης στις παραλίες.
Η ΕΕ ενθαρρύνει την προστασία των ακτών και την ελεύθερη πρόσβαση του κοινού. Σε πολλές χώρες, όπως η Ιταλία και η Ελλάδα, οι παραλίες θεωρούνται κοινόχρηστα αγαθά και προστατεύονται από το Σύνταγμα ή ειδικούς νόμους.
Στις ΗΠΑ, πολλές πολιτείες έχουν νόμους που διασφαλίζουν την πρόσβαση του κοινού στις παραλίες, όπως ο "Public Trust Doctrine" που αναγνωρίζει την ακτή ως δημόσια περιουσία.

3. Η τοπική αυτοδιοίκηση παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση και προστασία των παραλιών.
Οι τοπικές αρχές μπορούν να επιβάλλουν κανόνες που απαγορεύουν την αποκλειστική χρήση ή τον περιορισμό της πρόσβασης και να αναπτύξουν υποδομές, όπως μονοπάτια και δημόσιες εισόδους, για να διευκολύνουν την πρόσβαση του κοινού και οφείλουν να κάνουν συνεχείς ελέγχους καλής λειτουργίας τους ( αλήθεια τι κάνουν οι Δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες στην χώρα μας; Ο ένας ρίχνει τις ευθύνες στον άλλο και δεν κάνουν τα όσα τους αναλογούν).

4. Πολύ συχνά τα δικαστήρια διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην προστασία της πρόσβασης στις παραλίες και στην τήρηση των δύο αυτών σημαντικών αρχών, Όμως εάν η εκτελεστική εξουσία δεν θέλει ή δεν μπορεί να εφαρμόσει τους νόμους και τις δικαστικές αποφάσεις, τότε κανένα δικαιϊκο σύστημα δεν μπορεί να διασφαλίσει τα δικαιώματα των πολιτών και τα δημόσια αγαθά.

ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ

Συνολικά, η προστασία των παραλιών, ως δημόσιων αγαθών, απαιτεί συνδυασμό νομικών, διοικητικών και περιβαλλοντικών μέτρων που εξασφαλίζουν την ελεύθερη πρόσβαση και χρήση τους από το κοινό, επί τη βάσει των δύο σημαντικών αρχών, "της μη αποκλειστικότητας" και "της μη ανταγωνιστικότητας" (τα όρια τα θέτει το κράτος), διατηρώντας ταυτόχρονα την περιβαλλοντική τους αξία.

ΣΗΜ: Το Σύνταγμα της Ελλάδας (και νόμοι) περιλαμβάνουν διατάξεις που αναφέρονται στα δημόσια αγαθά και την προστασία τους, καθώς και στη διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε αυτά (Σ Άρθρο 24, άρθρο 18, άρθρο 106).

 Η 2η ΠΡΑΞΗ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΝΤΙΣΗ ΤOΥ ΚΑΛΩΔΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΦΟΒΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΜΑΣ

Πριν μερικές εβδομάδες παίχτηκε η 1η πράξη του δράματος όσον αφορά τις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση της Ελλάδος με την Κύπρο, όταν η Τουρκία μας ανάγκασε να αποδεχθούμε τα τετελεσμένα του Τουρκολυβικού μνημονίου εις βάρος της δικής μας οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο.

Δηλαδή αποδεχθήκαμε εν τη πράξει ότι δεν ακυρώθηκε το Τουρκολυβικό μνημόνιο λόγω της δικής μας οριοθέτησης, παρά τις ανερμάτιστες διακηρύξεις της κυβέρνησης ότι ακυρώθηκε το Τουρκολυβικό μνημόνιο (είχα επισημάνει την αδυναμία των επιχειρημάτων της κυβέρνησης από την πρώτη στιγμή).

Και όταν η κυβέρνηση ισχυρίσθηκε ότι δεν υποχώρησε από τις πιέσεις της Τουρκίας και ότι δεν σταμάτησε τις έρευνες για την πόντιση του καλωδίου νότια από την Κάσο, ήλθε (όπως συμβαίνει συχνά πλέον) η Τουρκική κυβέρνηση και ξεκαθάρισε ότι υποχωρήσαμε και ότι δεν θα επιτρέψει να γίνει οτιδήποτε χωρίς την άδειά της.

Τότε είχα μιλήσει για την 2η πράξη του δράματος, που θα ήταν η σύσκεψη μεταξύ των αναδόχων του έργου (κυπριακών και Ελληνικών) για την τελική απόφαση πόντισης και την διαδικασία χρηματοδότησης του έργου. Δυστυχώς η πρώτη σύσκεψη αποδείχθηκε άκαρπη, δεδομένου ότι οι ανάδοχοι δεν θέλουν να αναλάβουν το κόστος ακύρωσης του έργου από την επιτακτική/καταναγκαστική προς εμάς συμπεριφορά της Τουρκίας.

Και το ονομάζουν κομψά ως «γεωπολιτικό κόστος». Τελείως αδόκιμος όρος (προσπάθεια να καλυφθούν οι πραγματικοί λόγοι), αφού δεν είναι ζήτημα γεωπολιτικής αλλά ξεκάθαρα παραβίασης του διεθνούς δικαίου εις βάρος μας από την Τουρκία και αδυναμίας δικής μας να υποστηρίξουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

Και όχι μόνο αυτό αλλά αδυνατούμε να υποστηρίξουμε και τα άμεσα οικονομικά μας συμφέροντα, δεδομένων των επιπτώσεων που θα υπάρξουν από την τελική ακύρωση του έργου, την 3η και τελική πράξη του δράματος.

Αλήθεια, ποια περιμένουμε ότι θα είναι από εδώ κι εμπρός η αντίδραση οιουδήποτε εμπλεκομένου (κράτους ή πολυεθνικής εταιρείας ακόμη και μελών της ΕΕ και των οργάνων της ΕΕ), εάν βρεθεί στο δίλημμα να υποστηρίξει χρηματοδοτικά κάποιο έργο, να αποφασίσει να αναλάβει ρίσκο για την ανάληψη του ή να κάνει κάποια ερευνητική εργασία, εάν γνωρίζει ότι θα ακυρωθεί de facto, εφόσον δεν ζητήσει άδεια από την Τουρκία σε περιοχές ΔΙΚΩΝ ΜΑΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ, αφού γνωρίζει πλέον ότι εμείς δεν μπορούμε να το υποστηρίξουμε;

Δυστυχώς το θέμα δεν τελειώνει εδώ:

Πριν λίγο καιρό είχα αναφερθεί στην αδύναμη πρακτική της έκδοσης NAVTEX, για να αποτραπούν οι παράνομες μεταγγίσεις Ρωσικού πετρελαίου στον Λακωνικό κόλπο. Σήμερα οι παράνομες μεταγγίσεις έχουν μεταφερθεί και γίνονται έξω από τα χωρικά μας ύδατα δυτικά της Χίου.

Είχα επισημάνει από τη αρχή ότι θα συμβεί σε άλλες περιοχές, πέραν τούτου δεν μπορεί να συντηρείς μία αδύναμη κατάσταση με τις εκδόσεις NAVTEX (κυνηγάμε την ουρά μας).

Η πρότασή μου εδώ και χρόνια είναι ότι η ανακήρυξη συνορεύουσας ζώνης (που είναι μονομερές δικαίωμα μας) πέραν των χωρικών μας υδάτων, θα ήταν σημαντική για την αντιμετώπιση κάθε παράνομης δράσης γίνεται έξω από τα χωρικά μας ύδατα.

Και είχαμε και έχουμε κάθε διεθνές και εθνικό έρεισμα να το κάνουμε, λόγω του λαθρεμπορίου όπλων και ναρκωτικών, της παράνομης διακίνησης ανθρώπων, της παράνομης διακίνησης καυσίμων (που ακυρώνουν τις νόμιμες κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στην Ρωσία), της αρχαιολογικής προστασίας από την παράνομη έρευνα και ανέλκυση αρχαιολογικών ευρημάτων, ακόμη και του παράνομου τρόπου αλιείας (σύμφωνα με τις επιταγές τους διεθνούς οργανισμού FAO και της ΕΕ για την προστασία των ειδών), που διενεργούνται ανεμπόδιστα και εις βάρος των συμφερόντων μας έξω από την χωρική μας θάλασσα κλπ.

ΤΙΠΟΤΕ από όλα αυτά δεν συζητείται καν.

Κατά τα άλλα η επικοινωνιακή πολιτική έχει γίνει κυρίαρχο στοιχείο απόκρυψης είτε ωραιοποίησης των δυσάρεστων αδυναμιών και των φοβικών συνδρόμων της εξωτερικής μας πολιτικής.

 ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΤΟΥ ΜΠΑΣΚΕΤ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΝΕΩΤΕΡΟΥΣ; ΗΤΑΝ Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ;

Με αφορμή τα όσα γράφτηκαν από παλαιούς παίκτες και προπονητές για τους Έλληνες παίκτες της Εθνικής μας ομάδας μπάσκετ, οφείλω να τους υπερασπιστώ, δεδομένου ότι είναι προφανές ότι έχουν πολύ μεγαλύτερες ικανότητες από ότι οι αντίστοιχοι παίκτες στο παρελθόν, σε πολλά διαφορετικά πεδία και είναι αθλητικότεροι ως επί το πλείστον από ότι οι παλιότεροι.

Θα ήταν παράδοξο να υποστηρίξουμε το αντίθετο, δεδομένου ότι η τεχνολογική υποστήριξη και οι τεχνικές γύμνασης έχουν βελτιωθεί σημαντικά και είναι εξειδικευμένες και τα προπονητικά προγράμματα είναι πληρέστερα ως προς το παρελθόν, ο ανταγωνισμός είναι μεγαλύτερος, ο επαγγελματισμός είναι απόλυτος και το πληθυσμιακό δείγμα από το οποίο προέρχονται οι αθλητές είναι πολύ μεγαλύτερο και με μεγαλύτερα σωματικά προσόντα (παλαιότερα παίκτες 2 μέτρων έπαιζαν σέντερ φορ, τώρα ακόμη ψηλότεροι μπορούν να παίξουν σε όλες τις θέσεις).

Αυτό που ενδεχομένως διαφέρει είναι ότι οι σημερινοί έχουν να αντιμετωπίσουν ομάδες με περισσότερους εν ενεργεία παίκτες του NBA από όσους παίκτες έχουμε σήμερα εμείς στο δυναμικό μας, ενώ στο παρελθόν οι ισορροπίες ήταν διαφορετικές. Και βέβαια ο ανταγωνισμός είναι πολύ μεγαλύτερος τόσο σε παίκτες όσο και σε ομάδες.
Οι περισσότερες ομάδες παλαιότερα είχαν ισότιμα ανταγωνιστικά rosters. Και εάν κερδίσαμε τις ΗΠΑ στην Σαϊτάμα, αυτό ήταν κάτι το πρωτοφανές με τις ευνοϊκότερες για εμάς συνθήκες, που δεν θα πρέπει να το θεωρήσουμε και ως καθοριστικό στοιχείο για να εξάγουμε γενικευμένα συμπεράσματα για το σήμερα.

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΓΕΝΕΑΚΗΣ ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΗΣ (GENERATION BIAS)

Το φαινόμενο της γενεακής προκατάληψης (generation bias) είναι συναφές με την τάση των μεγαλύτερων σε ηλικία ανθρώπων να θεωρούν συχνά και να επικρίνουν τις νεότερες γενιές ότι είναι λιγότερο ικανές, ηθικές ή πειθαρχημένες σε σύγκριση με τη δική τους γενιά.

Αυτή η στάση πηγάζει από την νοσταλγία για το παρελθόν και την τάση των ανθρώπων να εξιδανικεύουν την εποχή στην οποία μεγάλωσαν. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται διαχρονικά και είναι γνωστό από την αρχαιότητα, όπου πολλές φορές οι μεγαλύτεροι θεωρούσαν ότι οι νέοι της εποχής τους δεν έχουν τις ίδιες αξίες ή ικανότητες.

Το συγκεκριμένο φαινόμενο έχει μελετηθεί ψυχολογικά και μπορεί να εντάσσεται σε διάφορα ψυχολογικά πλαίσια, όπως η θεωρία κοινωνικής σύγκρισης (social comparison theory) ή η ηλικιακή προκατάληψη (age bias).

Η θεωρία της ηλικιακής προκατάληψης (Age Bias ή Ageism) αναφέρεται στα στερεότυπα, τις διακρίσεις και τις αρνητικές στάσεις που διαμορφώνονται με βάση την ηλικία ενός ατόμου. Ο όρος Ageism, πρωτοχρησιμοποιήθηκε από τον γερίατρο Robert Butler το 1969, για να περιγράψει τις προκαταλήψεις εναντίον των ηλικιωμένων, αλλά σήμερα χρησιμοποιείται γενικότερα για να περιγράψει διακρίσεις που σχετίζονται με την ηλικία, είτε πρόκειται για νεότερους είτε για μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους.

1. Βασικά Στοιχεία της Θεωρίας της Ηλικιακής Προκατάληψης είναι τα στερεότυπα και οι προκατειλημμένες αντιλήψεις που γενικευμένα προβάλλουν μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες ως προς τους νέους, όταν υπερτονίζουν την απειρία τους, την ανωριμότητά τους, την επιπολαιότητά τους, τις ικανότητές τους να κάνουν μία δουλειά τόσο καλά όσο οι παλαιότεροι, ενώ αντίθετα από την πλευρά των νεότερων ηλικιών οι παλαιότεροι μπορεί να θεωρούνται γενικευμένα ως αργοί, ξεπερασμένοι, χωρίς δημιουργικότητα και δυναμισμό και γενικά ως λιγότερο ικανοί.

2. Η ηλικιακή προκατάληψη εκδηλώνεται με τη μορφή διακρίσεων σε διάφορους τομείς, όπως στον εργασιακό χώρο, στην υγειονομική περίθαλψη ή στην κοινωνική ζωή στον αθλητισμό κλπ. Για παράδειγμα, ένας εργοδότης μπορεί να απορρίψει έναν υποψήφιο για μια θέση εργασίας λόγω της ηλικίας του, είτε είναι πολύ νέος είτε πολύ μεγάλος, θεωρώντας ότι δεν θα είναι το ίδιο αποδοτικός.

3. Η ηλικιακή προκατάληψη μπορεί να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις τόσο για τα άτομα όσο και για την κοινωνία συνολικά. Οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν ηλικιακές διακρίσεις μπορεί να βιώνουν μειωμένη αυτοεκτίμηση, αυξημένα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, καθώς και μειωμένες ευκαιρίες στην εργασία και στην κοινωνική ζωή.

4. Εκτός από τις εξωτερικές διακρίσεις, οι άνθρωποι μπορεί να εσωτερικεύσουν τις ηλικιακές προκαταλήψεις (εσωτερικευμένος Ageism) και να αρχίσουν να αποδέχονται τα αρνητικά στερεότυπα για τη δική τους ηλικιακή ομάδα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυτοπεριοριστικές συμπεριφορές και στην αποδοχή της ιδέας ότι δεν είναι ικανοί ή χρήσιμοι λόγω της ηλικίας τους.

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗΣ

Η θεωρία της κοινωνικής σύγκρισης (Social Comparison Theory) υποστηρίχθηκε από τον ψυχολόγο Leon Festinger το 1954 και αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αξιολογούν τον εαυτό τους, τις ικανότητές τους και τις απόψεις τους συγκρίνοντάς τες με εκείνες των άλλων. Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, οι άνθρωποι έχουν μια έμφυτη τάση να συγκρίνονται με τους άλλους, προκειμένου να αξιολογήσουν και να κατανοήσουν καλύτερα τον εαυτό τους.

Ως βασικές πτυχές της Θεωρίας Κοινωνικής Σύγκρισης εξετάζονται η αυτο-αξιολόγηση, η ανοδική/καθοδική σύγκριση, η αβεβαιότητα και η σύγκριση κοινωνικών ομάδων.

1. Η Αυτο-αξιολόγηση γίνεται όταν οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τις κοινωνικές συγκρίσεις για να αξιολογήσουν τις δικές τους ικανότητες, επιδόσεις και απόψεις. Αυτές οι συγκρίσεις γίνονται κυρίως ως προς άτομα που κινούνται στα ίδια πεδία και προσομοιάζουν μεταξύ τους.

2. Η ανοδική σύγκριση γίνεται όταν κάποιος συγκρίνει τοιν εαυτό του με άτομα που θεωρεί ανώτερα ή πιο επιτυχημένα από τον ίδιο, κάτι που μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για βελτίωση του αλλά και να προκαλέσει απογοήτευση και κατάθλιψη ως προς τις λιγότερες ικανότητες και τα επιτεύγματα τα δικά του.

3. Η καθοδική σύγκριση γίνεται όταν κάποιος συγκρίνει τον εαυτό του με άτομα που θεωρεί κατώτερα ή λιγότερο επιτυχημένα, κάτι που μπορεί να ενισχύσει την αυτοεκτίμηση του αλλά και να τον οδηγήσει σε στασιμότητα.

4. Σύγκριση ως προς τις κοινωνικές ομάδες παρατηρείται όταν διαμορφώνεται η αυτοεκτίμηση και η αυτοαντίληψη από τα μέλη μίας συγκεκριμένης κοινωνικής ομάδας, συγκρινόμενα με μέλη άλλων ομάδων επιλεκτικά, για συγκεκριμένου ενδιαφέροντος ζητήματα.

5. Οι άνθρωποι τείνουν να καταφεύγουν σε κοινωνικές συγκρίσεις όταν νιώθουν αβεβαιότητα για τις ικανότητές τους ή για το πώς θα πρέπει να συμπεριφέρονται σε συγκεκριμένες καταστάσεις.

ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ

Εάν δεν έχει συμβεί κάποια κατακλυσμιαία αλλαγή στις κοινωνίες και στο περιβάλλον τους και υπάρχει συνέχεια στην κοινωνική ζωή, είναι ντετερμινιστικό, (στατιστικά και ως γενικός κανόνας - πάντα θα υπάρχουν εξαιρέσεις), κάθε νεότερη γενιά να είναι ικανότερη από την προηγούμενη, σε πολλά και διαφορετικά πεδία τα οποία να συνεχίζουν βέβαια να είναι κοινωνικά χρήσιμα.

ΣΗΜ: π.χ. σίγουρα ένας νέος που δεν ξέρει τι θα πει όργωμα μπορεί να μην είναι αποτελεσματικός με το υνί και το βουβάλι όπως ένας παλαιότερος, θα το κάνει όμως καλύτερα με το τρακτέρ, που δεν θα μπορεί να το οδηγήσει το ίδιο επιδέξια ένας παλαιότερος.

Εάν τώρα οι παλαιότεροι μεμφόμαστε τους νεότερους για έλλειμμα ικανοτήτων στα ίδια πεδία ενασχόλησης, τότε θα πρέπει να προβληματισθούμε και για την δική μας συνεισφορά (πέραν των άλλων εξελίξεων που έχουν συμβεί) γιατί δεν διδάξαμε τους νεότερους αποτελεσματικά, με βάση τις δικές μας καλύτερες ικανότητες (καθ ημάς) .

 

ΠΟΛΥΠΛΟΚΑ (COMPLEX) ΕΝΑΝΤΙ ΠΕΡΙΠΛΟΚΩΝ (COMPLICATED) ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

Πριν μερικές ημέρες στο άρθρο για τις επιχειρησιακές λειτουργίες στον πόλεμο (άμυνα -επίθεση-προστασία), έκανα την διάκριση μετά πολύπλοκων (complex) και περίπλοκων συστημάτων (complicated) και δεσμεύτηκα να κάνω ιδιαίτερη ανάλυση για αυτά.

ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ
Η Συστημική αντίληψη είναι πλέον ενταγμένη σε όλα τα διοικητικά επίπεδα ενός οργανισμού, μία επιχείρησης του κυβερνητικού έργου αλλά και των κοινωνικών συστημάτων.
Η κατανόηση της διαφοράς μεταξύ πολύπλοκων και περίπλοκων συστημάτων είναι απαραίτητη για να αλλάξει ο τρόπος που βλέπουμε κάθε συστημική οργάνωση (όπως προαναφέρθηκαν) και κατά συνέπεια, να τις διαχειριζόμαστε με επιτυχία στον 21ο αιώνα.

Οι περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν τους όρους σύνθετο, περίπλοκο και πολύπλοκο συνήθως με το ίδιο αντιληπτικά πλην όμως είναι εξόχως διαφορετικά εννοιολογικά λόγω του χαρακτήρα και της ουσιώδους δομικής διαφορά τους. Για τους περισσότερους, σύνθετος σημαίνει κάτι που είναι εξαιρετικά περίπλοκο είτε πολύπλοκο. Και τα δύο είναι λάθος.

Το σύνθετο αναφέρεται σε δομή/σύνθεση επί μέρους τμημάτων χωρίς να προσδίδεται άμεσα εννοιολογικά σε αυτά κάποιος ιδιαίτερος χαρακτήρας ως προς τις σχέσεις των συνθετικών μερών και των λειτουργιών τους.

Ένα πολύπλοκο σύστημα λειτουργεί με διαφορετική λογική από ένα περίπλοκο σύστημα. Πρόκειται για δύο διαφορετικούς τύπους συστημάτων αντί για διαφορετικούς βαθμούς λειτουργικών αλληλεπιδράσεων.

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΠΕΡΙΠΛΟΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΠΛΟΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

Πρακτικά μιλώντας, η κύρια διαφορά μεταξύ πολύπλοκων και πολύπλοκων συστημάτων είναι ότι με το πρώτο, μπορεί κανείς να προβλέψει τα αποτελέσματα γνωρίζοντας τις αρχικές συνθήκες εκκίνησης και τις σταθερές δομικές σχέσεις. Σε ένα πολύπλοκο σύστημα, οι ίδιες συνθήκες εκκίνησης μπορούν να παράγουν διαφορετικά αποτελέσματα, ανάλογα με των δυναμικών αλληλεπιδράσεων που δημιουργούνται στα εξελισσόμενα δομικά στοιχεία του συστήματος.

Η διαφορά μεταξύ πολύπλοκων και περίπλοκων συστημάτων έγκειται κυρίως στη φύση της οργάνωσης, της συμπεριφοράς και της δυνατότητας πρόβλεψης των συστημάτων αυτών.

Τα Περίπλοκα Συστήματα (Complicated Systems) αποτελούνται από πολλά δομικά μέρη με γραμμική συμπεριφορά, αλληλεπιδρούν δηλαδή με σταθερό συγκεκριμένο τρόπο, αλλά η αλληλεπίδραση αυτή είναι γενικά προβλέψιμη. Αν και μπορεί να είναι πολύπλοκα από πλευράς αριθμού και διασύνδεσης των εξαρτημάτων, μπορούν να αναλυθούν και να κατανοηθούν σε απομονωμένα τμήματα. Κάθε τμήμα του συστήματος μπορεί να εξεταστεί και να γίνει δαιχειρίσιμο/επισκευαστεί/αναθεωρηθεί ανεξάρτητα. Η συμπεριφορά των περίπλοκων συστημάτων είναι γενικά προβλέψιμη, αν γνωρίζουμε αρκετές πληροφορίες/λεπτομέρειες για τα μέρη του.

Π.χ. Ένας κινητήρας αυτοκινήτου είναι περίπλοκος, η λειτουργία του είναι περίπλοκη. Συγκριμένη και σταθερή και προβλέψιμη. Παρόλο που αποτελείται από πολλά εξαρτήματα, το κάθε εξάρτημα έχει μια συγκεκριμένη λειτουργία που μπορεί να αναλυθεί και να επισκευαστεί ανεξάρτητα.
Η κατασκευή ενός ουρανοξύστη είναι περίπλοκη. Όλη η ζωή των ενοίκων και των εξωτερικών επιδράσεων στον Ουρανοξύστη όμως είναι πολύπλοκη.
Μία ζώνη παραγωγής σε μία βιομηχανία είναι περίπλοκη, όμως η συνολική διοικητική λειτουργία της εταιρείας είναι πολύπλοκη.

Τα Πολύπλοκα Συστήματα (Complex Systems) αποτελούνται από πολλά μέρη που αλληλοεπιδρούν με τρόπο που είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Έχουν μη γραμμική συμπεριφορά, δηλαδή οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των μερών είναι εξελισσόμενες δυναμικά, μπορούν να δημιουργήσουν νέες ιδιότητες και συμπεριφορές που δεν μπορούν να προβλεφθούν μόνο από τη μελέτη των μερών του συστήματος. Η συμπεριφορά τους δηλαδή δεν είναι εύκολα προβλέψιμη, καθώς οι μικρές αλλαγές σε ένα μέρος του συστήματος μπορεί να έχουν μεγάλες επιπτώσεις στο σύνολο. Μόνο ως τάσεις είναι δυνατή κάποια πρόβλεψη κυρίως σε ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Π.χ. το οικοσύστημα ενός δάσους είναι ένα πολύπλοκο σύστημα. Οι σχέσεις μεταξύ των οργανισμών, του κλίματος, και άλλων παραγόντων δημιουργούν μια δυναμική που δεν μπορεί να προβλεφθεί πλήρως. Η λειτουργία των πόλεων όμως είναι πολύπλοκη. Τα έμβια όντα είναι πολύπλοκα.

ΣΥΝΕΠΩΣ

• Τα περίπλοκα συστήματα είναι προβλέψιμα και αναλύσιμα, έχει μια άμεση και ξεκάθαρη γραμμική σχέση αιτίου και αποτελέσματος. Για κάθε ενέργεια, υπάρχει μια ανάλογη αντίδραση, είναι ελεγχόμενο και επιτρέπει μόνιμες λύσεις. Τα προβλήματά του μπορεί να είναι κάποτε δύσκολο να λυθούν αλλά μπορούν να λυθούν, με κανόνες και διαδικασίες μετά από μια ορθολογική και εξειδικευμένη αξιολόγηση.

• Ένα πολύπλοκο σύστημα αποτελείται από στοιχεία που αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους επιδεικνύοντας μια δυναμική και προσαρμοστική συμπεριφορά. Οι σχέσεις είναι πιο σημαντικές από τα ίδια τα στοιχεία. Σημασία έχουν οι αλληλεπιδράσεις που είναι μη γραμμικές, μπορούν δηλαδή να προκαλέσουν απρόβλεπτες συμπεριφορές, χωρίς αναλογικότητα και ενιαία αναγνωρίσιμη αιτία.
Μικρές ενέργειες μπορούν να οδηγήσουν σε τεράστιες αντιδράσεις, ενώ μεγάλες παρεμβάσεις μπορεί να αποδειχθούν αναποτελεσματικές. Είναι πιο ασταθή και μη προβλέψιμα λόγω αυτών των δυναμικών αλληλεπιδράσεων και της εξελικτικής τάσης που τα χαρακτηρίζουν.

Η κατανόηση του συνόλου (κυρίως ως τάση και όχι πατερναλιστικά) απαιτεί ανάλυση των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των μερών και των αναδυόμενων ιδιοτήτων (emergent properties) ως εξελισσόμενο σύστημα.
Δεν είναι δυνατό να τα αντιμετωπίσουμε με κατακερματισμένο τρόπο ή να τα αναγάγουμε σε σταθερούς κανόνες ή άκαμπτες διαδικασίες, είναι απαραίτητο να τα κατανοήσουμε με ολοκληρωμένο τρόπο, αναλύοντας ολόκληρο το σύστημα προκειμένου να εγκαθιδρύσουμε αρχές για να επηρεάσουμε τις τάσεις με αρχές (όπως είναι προφανές στα περιβαλλοντικά, διοικητικά και κοινωνικά συστήματα).

Η κατανόηση του τι είναι πολύπλοκο σύστημα (έναντι του περίπλοκου ή απλά του σύνθετου) σημαίνει επίσης ότι συνειδητοποιούμε ότι π.χ. ένα κοινωνικό σύστημα, ένας οργανισμός, μια εταιρεία δεν μπορούν να «διορθωθούν» ή να «λυθούν μόνο με απλά διαχειριστικά μέτρα τα προβλήματα (είναι αναγκαία κι αυτά αλλά δεν επαρκούν)», όπως ένα άτομο (πολύπλοκο σύστημα κι αυτός) δεν μπορεί απλά να «διορθωθεί».

Αυτό που μπορούν (και είναι αναγκαίο) να κάνουν οι φωτισμένοι ηγέτες είναι να δημιουργήσουν το καλύτερο δυνατό περιβάλλον ώστε η κοινωνία, ο οργανισμός, η εταιρεία και τα μέλη τους να μπορούν να ευδοκιμήσουν σε συμφωνία με τον σκοπό, τις αρχές και τις αξίες της κοινωνίας/του οργανισμού/της εταιρείας.

 ΓΙΑ ΝΑ ΚΛΕΙΝΕΙ Η ΤΡΙΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΠΑΣΚΕΤ

Διαβάζω από πολλούς κακόπιστα και πολλές φορές υβριστικά σχόλια για όσους σκέφτονται κριτικά στις καταστάσεις της ζωής αλλά και στους αγώνες, στην πολιτική, στην κυβέρνηση στις τέχνες κλπ.

Μα ο Ελληνικός πολιτισμός των κλασσικών χρόνων αναπτύχθηκε χάρη της κριτικής σκέψης των υπεύθυνων πολιτών.

Και είναι εγγενές στοιχείο της προόδου κάθε πολιτισμού και της Δημοκρατίας, αντιμετωπίζοντας κριτικά το κατεστημένο, τον αυταρχισμό, την αυθαιρεσία, την εξουσία, τους μονολόγους και τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις.

Η κριτική είναι ζωτικό στοιχείο της προόδου και θα πρέπει να ανησυχούμε εάν δεν γίνεται, γιατί τότε ή θα είμαστε μία κοινωνία ανελεύθερη υποταγμένων ανθρώπων ή μία κοινωνία άβουλων και άλογων/ανόητων (χωρίς λογική ικανότητα – χωρίς νόηση) όντων.

Εγγενές στοιχείο επίσης κάθε αυταρχικής εξουσίας, καθεστηκυίας τάξης και δογματισμού είναι η ανελέητη άρνηση της κριτικής, όταν ενασκείται από τους έλλογους και ελεύθερους πολίτες.

Η κριτική όμως βασίζεται ακριβώς σε αυτήν την έλλογη ικανότητα και σε μία γνωσιακή διαδικασία (βασικής γνώσης, πληροφόρησης, αντίληψης, αξιολόγησης, σύγκρισης αντίθετων και εναλλακτικών, σύνθεσης και επιλογής) απροκατάληπτη και αδέσμευτη και διαφέρει από την μόνιμη τάση επίκρισης, από την κακοπιστία και τον δογματισμό.

Και όταν απουσιάζει πρέπει να της δίνουμε πεδίο ανάπτυξης. Αυτό άλλωστε δεν είναι το βασικό αίτημα κάθε μορφής εκπαιδευτικού συστήματος; Η ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας των μαθητών/σπουδαστών; Η υγιής ανάπτυξη της δεν είναι στοιχείο διχασμού αλλά σύνθεσης, κοινωνικής συνοχής και βελτίωσης των επιλογών μας.

Ναι λοιπόν, είναι αναγκαία και πολύτιμη η κριτική για την εθνική Ελλάδος μπάσκετ, ακόμη καλύτερα από όσους έχουν εντρυφήσει το άθλημα κι έχουν γνώσεις κι εμπειρίες ζωής.

Καλόπιστη και γνωσιακή λειτουργία, και θα πρέπει και οι ίδιοι οι προπονητές, παράγοντες και παίκτες να έχουν τα αυτιά τους ανοικτά στο χειροκρότημα αλλά κυρίως στην κριτική υπό αυτές τις συνθήκες.

ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ

Το είχα γράψει και στα προηγούμενα άρθρα ότι ο Σπανούλης δούλεψε πολύ καλά, μεθοδικά και αποτελεσματικά για να φτιάξει μία ομάδα (που ήταν υπό αμφισβήτηση) ώστε να είναι ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο. Διαχειρίστηκε παίκτες μοναδικούς (τον Γιάννη) με μεγάλο σεβασμό και του έδωσε την δυνατότητα να δείξει τις δυνατότητές του προσφέροντας τα μάλα στην ομάδα, παρά την σκληρότητα και τον αντιαθλητικό τρόπο που τον αντιμετώπιζαν οι αντίπαλοι.

Έδωσε την δυνατότητα σε παίκτες που ήθελαν να προσφέρουν και είχαν τις δυνατότητες να το κάνουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο σε αυτό το επίπεδο.

Ανέβασε την υπερηφάνεια της ομάδας και την αυτοπεποίθηση των παικτών στα ύψη και την δική μας επίσης (ως αγνοί πατριώτες φίλαθλοι).

Και περιμένουμε τα καλύτερα από αυτόν και τους παίκτες αλλά και την ομοσπονδία.

ΟΜΩΣ

Όπως είχα γράψει σε προηγούμενες αναρτήσεις, από την αρχή των Ολυμπιακών αγώνων, υπήρχε πρόβλημα στον έλεγχο του παιχνιδιού και κυρίως στις ειδικές καταστάσεις.

Έτσι δε όπως έχει διαμορφωθεί το μπάσκετ σήμερα έχει αυξηθεί ο αριθμός των ειδικών καταστάσεων σε έναν αγώνα (4 περίοδοι- επιθέσεις χρονικά περιορισμένες – 4 φάουλ σε κάθε περίοδο – διαφορές που σβήνουν ταχύτατα λόγω της αύξησης της ικανότητας όλων των παικτών για τρίποντο, πιεστικές άμυνες από σούπερ αθλητές κλπ).

Και όταν αυτές οι συνθήκες δημιουργούν συνεχώς ειδικές καταστάσεις (υπολογίζω βλέποντας με παύσεις τα παιχνίδια, ότι 15-20 επιθέσεις υπόκεινται στις συνθήκες αυτές), όπου πρέπει να έχεις πλάνο και εγρήγορση γι αυτές, και η ομάδα απέτυχε να τις εκμεταλλευθεί στην πλειονότητά τους (δείτε πόσες φορές βάλαμε καλάθι μέσα από ειδική κατάσταση – μάλιστα σε περιπτώσεις μας έμεινε η μπάλα στα χέρια λόγω χρόνου και δεν μπορέσαμε να την βάλουμε καν μέσα στο γήπεδο).

Όπως επίσης και η δυσκολία μας να περάσουμε το κέντρο του γηπέδου όταν μάς πίεζαν οι αντίπαλοι, όπου χάναμε σημαντικό χρόνο καθυστερώντας (πολλές επιθέσεις ήταν απελπισμένες και με airball στο τελευταίο δευτερόλεπτο) και μάλιστα κάποιες φορές εξαντλήσαμε το χρόνο (πολύ ντρίπλα και καθόλου οργανωμένο σπάσιμο, όπως εύκολα έκαναν κάποιες ομάδες).

Όμως αυτά είναι σκέψεις που είμαι σίγουρός ότι θα τις εξετάσει ο Σπανούλης και θα διορθωθούν στην συνέχεια του χρόνου, ελπίζοντας για ακόμη καλύτερες εμφανίσεις και με την ομάδα πλήρη.

Συγχαρητήρια λοιπόν σε όλους και κυρίως στους παίκτες που έδωσαν τα πάντα για να είναι η ομάδα στις 8 καλύτερες και να τιμήσουν την προσωπικότητά τους και την φανέλα με το εθνόσημο που φορούν

 ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΓΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΞΗΡΑΣ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΧΩΡΏΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΝ

Μέχρι πριν λίγα χρόνια, τα περισσότερα Ναυτικά όπως και το δικό μας ανάπτυσσαν αντιεροπορικές και αντιβληματικές δυνατότητες στις μονάδες κρούσεως για αυτοάμυνα κυρίως και προστασία πλοίων που συνοδεύουν (αποβατικά, εμπορικά, και για όσες χώρες διέθεταν ελικοπτεροφόρα και αεροπλανοφόρα κλπ). Επίσης αναλάμβαναν και αποστολές υποστήριξης περιοχών αποβάσεως.

Τα τελευταία χρόνια όμως, μετά την ραγδαία ανάπτυξη των βλημάτων και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και η απόκτηση και χρήση τους από μη κρατικές οντότητες και παραστρατιωτικές οργανώσεις (όπως π.χ. στο Ισραήλ σήμερα), βλέπουμε να δημιουργείται η απαίτηση να ανατίθεται αποστολή προστασίας εγκαταστάσεων ξηράς και κρατών ολόκληρων στις ισχυρές ναυτικές δυνάμεις που περιπλέουν την απειλούμενη περιοχή ή χώρα.

Η ανάγκη ανάληψης τέτοιων αποστολών από τις ναυτικές δυνάμεις απαιτεί σημαντικές αλλαγές στα επιχειρησιακά δόγματα των ναυτικών δυνάμεων με την ενσωμάτωση κατάλληλα εξοπλισμένων πλοίων αντιβληματικής προστασίας (ABM - Anti-Ballistic Missile) στις δυνάμεις επιχειρήσεων.

Και οπωσδήποτε απαιτείται αναβάθμιση συγκεκριμένων επιχειρησιακών λειτουργιών για να μπορεί η αποστολή αυτή να αναληφθεί αποτελεσματικά.

1. Αύξηση της συνεργασίας αεράμυνας εκτεταμένης περιοχής (ξηράς/εγκατάστασης/χώρας) μεταξύ ναυτικών μονάδων και άλλων στρατιωτικών κλάδων και από άλλες χώρες. Τα πλοία ABM θα πρέπει να λειτουργούν σε στενή συνεργασία με επίγεια και δορυφορικά συστήματα ραντάρ και αεράμυνας της χώρας (αλλά και ενδιάμεσων χωρών) και με τα διατιθέμενα αεροπορικά μέσα.

2. Ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και όπλων για να εξοπλιστούν τα πλοία ABM (προηγμένα συστήματα ραντάρ, αντιαεροπορικούς πυραύλους και συστήματα αντιμετώπισης/αδρανοποίησης μη επανδρωμένων αεροσκαφών) ώστε να είναι ικανά να αναχαιτίζουν υπερηχητικά και βαλλιστικά βλήματα και UAVS και Drones. Αυτό απαιτεί συνεχή έρευνα και εξέλιξη νέων τεχνολογιών.

3. Ενίσχυση της ευκινησίας και της ευελιξίας των Ναυτικών Δυνάμεων, ώστε να μετακινούνται γρήγορα σε κρίσιμες περιοχές, όπου μπορεί να υπάρχει άμεση απειλή από βλήματα ή drones. Αυτό απαιτεί βελτιώσεις στις επικοινωνίες, την μεταφορά εικόνας από πολλαπλούς φορείς και στην ταχύτητα και την αντοχή των πλοίων.

4. Επιχειρήσεις σε συνθήκες πολλαπλών απειλών. Οι ναυτικές μονάδες θα πρέπει να είναι έτοιμες (με μέσα και εκπαίδευση) για να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονες απειλές από βλήματα, drones, και από συμβατικές ναυτικές δυνάμεις και ανορθόδοξα μέσα και τακτικές.

5. Προσαρμογή στα επιχειρησιακά σχέδια τόσο από πλευράς λειτουργιών και μέσων όσο και επιπέδων διοίκησης. Τα στρατηγικά, επιχειρησιακά και τακτικά σχέδια των ναυτικών δυνάμεων θα πρέπει να προσαρμοστούν ώστε να περιλαμβάνουν τη χρήση των πλοίων ABM για την προστασία όχι μόνο των ναυτικών μονάδων και στόλων σε θαλάσσιο περιβάλλον, αλλά και των κρίσιμων εγκαταστάσεων ξηράς.

6. Ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών: Η προστασία από βαλλιστικές απειλές συχνά απαιτεί συνεργασία με άλλες χώρες, ιδίως σε περιοχές υψηλής έντασης όπου εμ-πλέκονται πολλοί κρατικοί και μη κρατικοί δρώντες. Οι ναυτικές μονάδες θα πρέπει να ενισχύσουν τις συνεργασίες τους με συμμαχικές δυνάμεις (σε πολλά επίπεδα) και να συμμετάσχουν σε κοινές ασκήσεις και επιχειρήσεις.

7. Αυξημένη χρήση των συστημάτων εντοπισμού και παρακολούθησης: Η ενσωμάτωση προηγμένων συστημάτων εντοπισμού, όπως τα δορυφορικά συστήματα, ραντάρ τελευταίας τεχνολογίας με μεγάλες αποστάσεις εντοπισμού και διακριβωτικής ικανότητας, καθώς και λειτουργικά αεροπoρικά μέσα των πλοίων (αεροσκάφη/ελικόπτερα/ UAV και Drones), θα είναι κρίσιμη για την έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση των απειλών.

Ας δούμε μερικά από τα βασικά συστήματα που είναι απαραίτητα για την ανάληψη τέτοιων αποστολών από τις Ναυτικές δυνάμεις.

Προηγμένα Συστήματα Ραντάρ όπως τα εξής:

1. AN/SPY-6 (AMDR): Πρόκειται για το νέο ραντάρ πολλαπλών λειτουργιών που χρησιμοποιείται από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Είναι ικανό να ανιχνεύει αεροπορικές και βαλλιστικές απειλές σε μεγάλες αποστάσεις, παρέχοντας βελτιωμένη ευαισθησία και αντοχή στις παρεμβολές.

2. SAMPSON: Χρησιμοποιείται στα βρετανικά αντιτορπιλικά τύπου 45, αυτό το ραντάρ προσφέρει ικανότητες παρακολούθησης πολλαπλών στόχων και είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στην ανίχνευση και παρακολούθηση εναέριων απειλών.

3. SMART-L: ραντάρ μεγάλου βεληνεκούς που χρησιμοποιείται από το Ολλανδικό Ναυτικό, το οποίο είναι σχεδιασμένο για ανίχνευση βαλλιστικών πυραύλων και άλλων υψηλών απειλών.

Αντιαεροπορικά βλήματα όπως:

1. SM-3 (Standard Missile-3): αναπτύχθηκε από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ και είναι ικανός να αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους εκτός της ατμόσφαιρας της Γης, αποτελώντας μέρος του συστήματος Aegis BMD (Ballistic Missile Defense).

2. SM-6 (Standard Missile-6): πολυλειτουργικό βλήμα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αντιαεροπορική άμυνα, άμυνα κατά πυραύλων κρουζ, και βαλλιστικών πυραύλων σε τελικό στάδιο πτήσης.

3. Aster 30: Χρησιμοποιείται από τις ναυτικές δυνάμεις πολλών ευρωπαϊκών χωρών και μπορεί να αναχαιτίζει αεροπορικές και βαλλιστικές απειλές σε μεγάλα ύψη και αποστάσεις.

4. THAAD (Terminal High Altitude Area Defense): Παρότι σχεδιάστηκε κυρίως για επίγεια χρήση, οι δυνατότητες του συστήματος αυτού ενδέχεται να προσαρμοστούν για χρήση από ναυτικά πλοία για προστασία από βαλλιστικούς πυραύλους σε μεγάλα υψόμετρα.

Όσον αφορά τις επιχειρησιακές δράσεις και τις τακτικές των πλοίων, αυτές είναι αναγκαίο να αναπτυχθούν σε πολλαπλά επίπεδα, για την αποτελεσματική προστασία των ναυτικών μονάδων αφενός αλλά κυρίως και των εγκαταστάσεων ξηράς από τις σύγχρονες απειλές όπως βλήματα, drones, και άλλα επιθετικά μέσα.

1. Εξωτερική Ζώνη αεράμυνας μεγάλης εμβέλειας:

Ανίχνευση και Παρακολούθηση: Χρήση προηγμένων ραντάρ μεγάλου βεληνεκούς όπως τα AN/SPY-6, SAMPSON, και SMART-L για την έγκαιρη ανίχνευση και παρακολούθηση απειλών σε μεγάλες αποστάσεις.

Αντιεροπορικά και αντιβληματικά βλήματα (όπως π.χ. είναι τα βλήματα SM-3 και SM-6) για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων και άλλων απειλών σε εξωτερικές ζώνες,.

Χρήση αεροσκαφών AWACS (Airborne Warning and Control System) και δορυφορικών συστημάτων, για την παροχή επιπλέον εναέριας επιτήρησης και τον συντονισμό των αναχαιτιστικών προσπαθειών.

2. Μέση Ζώνη αεράμυνας:

Αεράμυνα Μεσαίας Εμβέλειας (με την Χρήση πυραύλων όπως οι Aster 30 και SM-6 αλλά και τα Evolved SSM) για την αναχαίτιση απειλών που έχουν περάσει την εξωτερική ζώνη.

Ηλεκτρονικός Πόλεμος, με την χρήση συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου για την παρεμβολή και διατάραξη των σημάτων καθοδήγησης των εχθρικών βλημάτων UAVs και drones.

3. Εσωτερική Ζώνη Άμυνας:

Πολυεπίπεδη Αντιαεροπορική Άμυνα εγγύς περιοχής (μικρής εμβέλειας):

Ενσωμάτωση συστημάτων CIWS (Close-In Weapon Systems) (όπως είναι π.χ. το Phalanx CIWS, το Goalkeeper CIWS, το SeaRAM, το Millennium Gun) για την αναχαίτιση εισερχόμενων πυραύλων και drones που έχουν περάσεις όλα τα άλλα στρώματα αεράμυνας και είναι σε κοντινή απόσταση.

Χρήση αντιαεροπορικών βλημάτων μικρής εμβέλειας όπως οι RIM-162 Sea Sparrow Missiles (SSM) για την προστασία από ταχέως εγγύς κινούμενες απειλές.

Συστήματα Πυροβόλων και Laser. Εγκατάσταση συστημάτων ταχυβόλων πυροβόλων και laser για την ταχεία αναχαίτιση drones και μικρών βλημάτων.

3. Συνεχής Αναπροσαρμογή με μετακίνηση των πλοίων σε νέες θέσεις ανάλογα με την εξέλιξη των απειλών και τις ανάγκες προστασίας.

4. Χρήση ευέλικτων ομάδων πλοίων που μπορούν να ανταποκριθούν γρήγορα σε νέες απειλές.

ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ

Όλες αυτές οι εξελίξεις θα πρέπει να ενταχθούν και στις δυνατότητες της χώρας μας όχι μόνο σε ότι αφορά την πιθανότητα συμμετοχής σε πολυεθνικές αποστολές (όπως φάνηκαν οι αδυναμίες μας στην επιχείρηση ΑΣΠΙΔΕΣ) αλλά και για την προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων ξηράς της χώρας μας, των απειλούμενων νησιών μας και την ανάγκη συνδρομής και προστασίας της Κύπρου.