ΠΙΘΑΝΑ ΑΔΙΕΞΟΔΑ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΣΥΡΙΑ

Απορώ από που πηγάζει η αισιοδοξία που δημιουργείται για το νέο καθεστώς στην Συρία.

1. Οι ηγέτες του είναι ξεκάθαρα τζιχαντιστές και μέλη τρομοκρατικών ομάδων στο εγγύς παρελθόν κι ενδεχομένως και σήμερα. Υπάρχει περίπτωση πλήρους αναμόρφωσης τους;

ΑΔΥΝΑΤΟ για πολλούς λόγους.

2. Οι ομάδες που συνεργάστηκαν για την αποκαθήλωση του καθεστώτος Άσαντ έχουν πολλά διαφορετικά χαρακτηριστικά, και διαφορετικά συμφέροντα.

Όταν ξεκινήσουν οι συζητήσεις για την νομή της εξουσίας το πιθανότερο είναι να συγκρουστούν μεταξύ τους με αποτέλεσμα τη χαοτική κυβερνητική κατάσταση.

Ήδη το πλιάτσικο που γίνεται και η αδυναμία ελέγχου του από αυτούς που ηγούνται, δεν συνηγορεί για ομαλή μετάβαση.

3. Για να μπορέσει το νέο καθεστώς να κυβερνήσει την χώρα, θα αναγκαστεί να στηριχτεί σε στελέχη του προηγούμενου καθεστώτος ή να βάλει δικούς τους (χωρίς καμία ικανότητα εν πολλοίς).

Εάν το κάνει αυτό θα υπάρξουν δυσαρέσκειες και τάσεις ρεβανσισμού προς τους παλιούς του Άσαντ, πράγμα που θα είναι δύσκολο να το διαχειριστεί οιοσδήποτε, χωρίς αυταρχισμό, εκτελέσεις και χωρίς στρατιωτική ισχύ για καταστολή.

Συνεπώς ο ισχυρότερος στρατιωτικά στο πεδίο, θα προσπαθήσει να επιβάλλει την θέλησή του, με αποτέλεσμα αναταραχή, συγκρούσεις και αποσυσπειρώσεις ομάδων φατριών κλπ.

4. Όποιος γνωρίζει την δομή της κοινωνίας στην Συρία, αλλά και σε άλλες αραβικές χώρες, η έννοια της φατρίας είναι η βάση της οργάνωσης της κοινωνίας και από εκεί πηγάζουν οι εξουσίες.

5. Ο νέος πρωθυπουργός Μοχάμεντ Αλ Μπασίρ που τοποθετήθηκε από τον σημερινό ηγέτη Αμπού Μοχάμεντ αλ Γκολάνι (παλιός πολέμιος των Ισραηλινών λόγω των κατεχόμενων στο Γκολάν-εξ ου το ψευδώνυμο Γκολανί), είναι κι αυτός τζιχαντιστής, υποστηρικτής και τέλειος γνώστης της Σαρίας.

Τι μας κάνει να πιστεύουμε ότι δεν θα είναι η Σαρία (και μάλιστα αυστηρή) το κοινωνικό πολιτικό και διοικητικό σύστημα που θα στηριχτεί, για να μπορέσει να κυβερνήσει με την ομπρέλα του Ισλάμ και τις δομές που τους εξασφαλίζει η εφαρμογή της;

6. Οι Τούρκοι είναι δεδομένο ότι θα προσφερθούν να βοηθήσουν διοικητικά την νέα κυβέρνηση, όμως εκτιμώ ότι θα αποτελέσουν μέρος του προβλήματος διχασμού και όχι της λύσης.

Και αυτό γιατί αφενός υπάρχει το πρόβλημα των Κούρδων, αφετέρου δεν θα είναι εύκολη η εξισορρόπηση των αντικρουόμενων φατριών και των τάσεων που θα αναδειχθούν διοικητικά.

Θα προσπαθήσει να ενισχύσει στρατιωτικά αυτούς που θα είναι ευνοϊκοί προς τα συμφέροντά της, όπως έκανε και με την Λιβύη, όπου κι εκεί έγινε μέρος του προβλήματος.

7. Οι του ISIS, είναι περισσότερο από βέβαιο ότι θα διεκδικήσουν το δικό τους μερίδιο, τόσο από πλευρά εξουσίας όσο και από πλευράς χώρου ενάσκησης εξουσίας (εδαφικά και με συντήρηση της μαχητικής ικανότητας και του εξοπλισμού τους).

8. Οι Κούρδοι, αν και τώρα βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής κι ετοιμότητας, είναι βέβαιο ότι δεν θα αφεθούν να γίνουν εύκολο θύμα της Τουρκικής επιθετικότητας και ενδεχομένως να δούμε να κινητοποιούνται συσπειρωτικά, λόγω του διαφαινόμενου κινδύνου αλλά και των ευκαιριών αυτονομίας που δημιουργούνται.

9. Το Ισραήλ ήδη προετοιμάζεται για να αντιμετωπίσει ένα δυνητικό Ισλαμιστικό ριζοσπαστικό καθεστώς και ανησυχεί για τα υψώματα του Γκολάν και τους εκεί εποίκους.

Ήδη επεκτάθηκε και κατέλαβε την νεκρή ζώνη (σημαντικής έκτασης), όπου βρίσκονται οι δυνάμεις του ΟΗΕ και δεν πρόκειται να κουνηθεί από εκεί, καιροφυλακτώντας για τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται (ο κίνδυνος για το Ισραήλ μετασχηματίζεται στην στρατηγική τους σε ευκαιρία).

10. Οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να ενισχύσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή της Μοσούλης και οπωσδήποτε θα υποστηρίξουν το Ισραήλ στις οιεσδήποτε κινήσεις του.

11. ΟΙ Ρώσοι θα προσπαθήσουν να διατηρήσουν τα κεκτημένα στην βάση τους, γιατί είναι μοναδική δυνατότητά τους στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι ασκήσεις που έκαναν τον τελευταίο καιρό με τις ναυτικές μονάδες στην περιοχή, συνηγορούν ότι δεν πρόκειται να την εγκαταλείψουν (έστω και αν αναγκάζονται να συσπειρωθούν για άμυνα και προστασία τώρα).

12. Οι ελπίδες των χωρών της ΕΕ, ότι θα επιστρέψουν οι μετανάστες που βρίσκονται τώρα στην ΕΕ στην χώρα τους με το νέο καθεστώς, είναι υπερβολικά αισιόδοξες.

Ελάχιστοι θα επιστρέψουν .

Οι πολλοί, που έχουν μάθει τώρα στις ελευθερίες και στα όσα βίωσαν στις χώρες της ΕΕ, δεν θα διακινδυνεύσουν εύκολα να πάνε στις αγκάλες ενός αυταρχικού Ισλαμιστικού καθεστώτος, με τον συνεχή κίνδυνο σκληρής εφαρμογής της Σαρίας και να κινδυνεύουν να γίνουν θύματα λόγω των πολύ πιθανών συγκρούσεις φατριών.

ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ

1. Μεγάλη πιθανότητα να συγκρουσθούν μεταξύ τους οι φατρίες για την εξουσία

2. Τα κυβερνητικά αδιέξοδα του νέου καθεστώτος δεν μπορούν να καλυφθούν με ήπιες δομές και το πιθανότερο είναι να στηριχθούν στην Σαρία και στην σκληρή εφαρμογή της.

3. Οι Φατρίες και ομάδες θα διεκδικήσουν ζωτικό χώρο κι εξουσίες, πέραν του7 ρεβανσισμού στους λειτουργούς του παλαιού καθεστώτος, ακυρώνοντας κάθε προσπάθεια στήριξης της νέας κυβέρνησης σε παλαιές δομές.

4. Η Τουρκία, αν και θα προσπαθήσει να εμπλακεί με πολλούς τρόπους, στρατιωτικά για να υποστηρίξει τα επεκτατικά της συμφέροντά, πολιτικά προσπαθώντας να επηρεάσει αυτούς που θα διαχειριστούν την κυβερνητική εξουσία, ενισχύοντας τους τόσο διοικητικά όσο και στρατιωτικά και στις διεθνείς τους σχέσεις, εν τούτοις θα είναι μέρος του προβλήματος (όπως στην Λιβύη).

5. Το ότι οι ΗΠΑ και ΕΕ θεωρούν την Τουρκία ως τον στρατηγικό τους σύμμαχο στην Συρία, δημιουργεί στον Ερντογάν την πεποίθηση ότι είναι ο ισχυρότερος ηγέτης του κόσμου (όπως το δήλωσε άλλωστε, ότι αυτός και ο Πούτιν είναι οι δύο ισχυρότεροι ηγέτες στον κόσμο σήμερα).

Και η αλαζονεία αυτή δεν είναι καλό οιωνός για τις σχέσεις μας και για το Κυπριακό.

ΣΗΜ: Επειδή ακούστηκε από πολλούς, ότι υπάρχουν φόβοι για την επιρροή της Τουρκίας στην οριοθέτηση ΑΟΖ με Συρία, όπως έκανε η Τουρκία με την Λιβύη, το πιθανότερο είναι κάποια στιγμή αργότερα (όχι όμως στο εγγύς μέλλον), να επιδιώξει την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ κατεχομένων στην Κύπρο και Συρίας. Άλλωστε η Τουρκία ήδη έχει οροθετήσει ΑΟΖ παράνομα με τα κατεχόμενα. Επίσης η ύπαρξη της Ρωσικής βάσης στην Λαττάκεια περιπλέκει προς το παρόν το ζήτημα αυτό.

Και επίσης είναι πιθανόν κάποια στιγμή, να πιέσει την νέα κυβέρνηση της Συρίας, για να αναγνωρίσουν τα κατεχόμενα ως κρατική οντότητα.

 Ο ΕΧΘΡΟΣ ΤΟΥ ΕΧΘΡΟΥ ΜΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΕΙΝΑΙ ΦΙΛΟΣ ΜΟΥ

ΟΙ ΑΝΤΑΡΤΕΣ (ΙΣΛΑΜΙΣΤΕΣ) ΣΤΗΝ ΔΑΜΑΣΚΟ

Στις πρώτες τους δηλώσεις μετά την επίθεση - αστραπή στην Δαμασκό, οι αντάρτες Ισλαμιστές της Συρίας ανακοίνωσαν πως έβαλαν τέλος στην εξουσία του Άσαντ.

Επίσης έκαναν γνωστή την πρόθεσή τους να μεταβιβάσουν την εξουσία σε μία μεταβατική κυβέρνηση με πλήρεις εκτελεστικές εξουσίες.

«Η μεγάλη συριακή επανάσταση πέρασε από το στάδιο του αγώνα για την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ στον αγώνα για να οικοδομήσουμε μαζί μια Συρία που να αρμόζει στις θυσίες του λαού της». Ο επικεφαλής των ισλαμιστών ανταρτών Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζολάνι (πρώην μέλος της Al Qaeda), είχε δηλώσει πως ο πρώην πρωθυπουργός Μοχάμεντ Τζαλάλι θα συνεχίσει να επιβλέπει τους κρατικούς θεσμούς, μέχρι να πραγματοποιηθεί η επίσημη μεταβίβαση της εξουσίας.

Με τη δήλωσή του, την οποία υπέγραψε με το αληθινό όνομά του, Άχμεντ αλ-Σάρα, ο Τζολάνι απαγόρευσε επίσης στις ένοπλες δυνάμεις των ισλαμιστών ανταρτών στη Δαμασκό, την αλλοίωση των δημόσιων ιδρυμάτων, της δημόσιας περιουσίας, και την καταπάτηση ή βλάβη οποιασδήποτε ιδιωτικής περιουσίας με οποιαδήποτε μορφή, ενώ τους απαγόρευσε επίσης να πυροβολούν στον αέρα.

ΟΙ ΗΠΑ

Διαβάζω τις δύο εισηγήσεις στον ΟΗΕ τις τελευταίες ημέρες, του πρέσβη Robert Wood, Εκπρόσωπου για Ειδικά Πολιτικά Θέματα των ΗΠΑ.

Μετά την εισβολή των ανταρτών στην Δαμασκό, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε πως ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν παρακολουθεί στενά τα «έκτακτα γεγονότα στη Συρία» και είναι σε επαφή με περιφερειακούς εταίρους. «Πιθανότατα μέχρι το επόμενο Σαββατοκύριακο το καθεστώς Άσαντ θα έχει χάσει την εξουσία».

Ο δε Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Τζέικ Σάλιβαν, δήλωσε το Σάββατο: «Το μόνο πράγμα που θα καθυστερούσε την κατάκτηση από τους αντάρτες θα ήταν ένα καλά οργανωμένο πραξικόπημα και μια αναδιοργάνωση, αλλά οι άνθρωποι του Άσαντ έχουν κάνει καλή δουλειά στο να καταπνίξουν κάθε πιθανό ανταγωνιστή», και ότι οι ΗΠΑ «δεν πρόκειται να βουτήξουν» στον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία, αλλά ότι θα «λάβουν μέτρα» για να αποτρέψουν οποιαδήποτε πιθανή αναζωπύρωση του ISIS»…. «Αυτό που πρόκειται να κάνουμε είναι να επικεντρωθούμε στις προτεραιότητες και τα αμερικανικά συμφέροντα.

Εύλογα συνάγεται ότι οι ΗΠΑ έχουν βάλει ως πρώτο και άμεσο στόχο την αποκαθήλωση του Άσαντ και δευτερευόντως έμμεσα, την απομάκρυνση των Ρώσων από τις βάσεις τους στην Συρία.

Και όπως είναι πάγια τακτική των ΗΠΑ, εάν δεν μπορεί να υλοποιηθεί ένα στόχος με την μία, τότε τον «σαλαμοποιούν» σε μικρότερους επί μέρους, συνεργαζόμενοι ευκαιριακά ακόμη και με τους τωρινούς εχθρούς τους και όταν ολοκληρωθεί κάθε κομμάτι ,τότε δεν θα διστάσουν να αντιπαρατεθούν με τους πριν λίγο ευκαιριακούς συμμάχους τους εάν δεν εξυπηρετούνται τα αμερικανικά συμφέροντα.

Η αφωνία τους για αυτό που συμβαίνει στην Συρία είναι χαρακτηριστική και το μόνο που δηλώθηκε είναι η προστασία των Αμερικανών που βρίσκονται εκεί, λες και δεν τους ενδιαφέρει ο κίνδυνος να εγκαθιδρυθεί στην Συρία ένα ακραίο ριζοσπαστικό Ισλαμικό κράτος, από αυτούς που πριν λίγο τους χαρακτήριζαν ως τρομοκράτες.

Και είναι φανερό ότι η Τουρκία επιχαίρει προς το παρόν αλλά ταυτόχρονα ετοιμάζεται και για την μάχη των μαχών εναντίον των Κούρδων, σε περίπτωση που θελήσουν να αυτονομηθούν και να δημιουργήσουν το δικό τους κράτος.

Όμως και πάλι οι ΗΠΑ εκτιμάται ότι θα αναγκαστούν να εμπλακούν, βάζοντας τους Κούρδους να αντιμετωπίσουν τους ισλαμιστές, εάν δεν εξυπηρετήσουν τα αμερικανικά συμφέροντα.

Όμως όταν οι άνθρωποι κάνουν σχέδια οι θεοί χαμογελάνε και μάλιστα ξεκαρδίζονται στα γέλια.

Και βέβαια, όλοι σχεδιάζουν χωρίς να λάβουν υπ’ όψη και το Ισραήλ, που δεν θα ήθελε ένα ακόμη τρομοκρατικό Ισλαμιστικό παράγοντα στα σύνορά του.

Δυστυχώς, όπως μας έχει διδάξει η ιστορία, ο εχθρός του εχθρού μου δεν είναι πάντα φίλος μου.

Τουλάχιστον στην χαοτική περιοχή του Λεβάντε συχνά συμβαίνει.

Η ΕΛΛΑΔΑ

Μετά την βλάβη του κυβερνητικού αεροπλάνου και την αναβολή του ταξιδιού του πρωθυπουργού στον Λίβανο (την προηγούμενη ο Λίβανος προσκάλεσε τον Ερντογάν να πάει - ο οποίος τάχθηκε ξεκάθαρα στο πλευρό των ανταρτών), η Ελλάδα έχει κι αυτή αφωνία σε ότι αφορά τις εξελίξεις στην Συρία.

Η Βουλευτής της ΝΔ κα Μπακογιάννη δήλωσε: "Ανησυχητική η κατάσταση στη Συρία - Όαση σταθερότητας η Ελλάδα".

Σημειωτέον, ότι Βοήθεια από την Ελλάδα ζητούν και οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί στην Συρία που απειλούνται από τους Ισλαμιστές.

Η μόνη αντίδραση υπήρξε από τον Ολλανδό βουλευτή Ντον Σέντερ, ο οποίος κατέθεσε ερώτηση στον Ολλανδό υπουργό Εξωτερικών για την «τύχη των Χριστιανών στο Χαλέπι».

 ΟΠΛΑ Ή ΒΟΥΤΥΡΟ (ΩΣ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑΣ)

Με αφορμή τις αντιλήψεις που εκφράζονται συχνά (από μερίδα πολιτικών, ακαδημαϊκών και πολιτών που έχουν δημόσιο λόγο), ως προς την απαίτηση ενίσχυσης της αμυντικής ικανότητας της χώρας, ας δούμε σε μία σειρά άρθρων τις απόψεις διάσημων πολιτικών, φιλοσόφων, ακαδημαϊκών, επιστημόνων, οικονομολόγων, στρατιωτικών, ιερωμένων κλπ για το θέμα αυτό.

Ο ADAM SMITH ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΜΥΝΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ

Και ξεκινάμε με τον Adam Smith και την περίφημη παρατήρηση του, «η άμυνα είναι πολύ πιο σημαντική από την πολυτέλεια» ‘defence is of much more importance than opulence’.

Η αντίληψη αυτή αναφέρεται στο θεμελιώδες έργο του "The Wealth of Nations (1776), στο οποίο συζητά τον ρόλο της κυβέρνησης και τις ευθύνες της. Το συγκεκριμένο απόσπασμα βρίσκεται στο Βιβλίο V, Κεφάλαιο 1, όπου ο Smith συγκρίνει τη σχετική σημασία των διαφορετικών δαπανών για ένα έθνος.

Ο Smith υποστήριξε ότι ενώ η συσσώρευση πλούτου είναι σημαντική για την ευημερία ενός έθνους, η υπεράσπιση του έθνους είναι πολύ πιο κρίσιμη, η ασφάλεια του και η προστασία των πολιτών του πρέπει να είναι σε προτεραιότητα έναντι της επιδίωξης της πολυτέλειας ή του υπερβολικού υλικού πλούτου.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, χωρίς ασφάλεια, ο πλούτος ενός έθνους θα μπορούσε εύκολα να χαθεί ή να καταστραφεί από εξωτερικές απειλές και ο λαός του θα μπορούσε να υποφέρει ανεπανόρθωτα.

Το πλαίσιο αυτής της δήλωσης έχει τις ρίζες του στις απόψεις του Smith για τις κρατικές δαπάνες. Πίστευε ότι η κυβέρνηση πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην άμυνα, τη δικαιοσύνη και τις δημόσιες υποδομές έναντι της περιττής πολυτέλειας ή των σπάταλων δαπανών.

Έβλεπε την άμυνα ως τη σημαντικότερη δημόσια υπηρεσία, καθώς διασφαλίζει την επιβίωση και τη σταθερότητα του έθνους. Εν τω μεταξύ, η πολυτέλεια, ενώ συμβάλλει στην οικονομική ευημερία ενός έθνους, είναι δευτερεύουσας σημασίας σε σχέση με την αναγκαιότητα της ασφάλειας.

Αυτή η ιδέα αντανακλά την ευρύτερη φιλοσοφική οπτική του Smith για τον ρόλο του κράτους στην κοινωνία. Αναγνώρισε ότι ο ρόλος του κράτους δεν είναι να επιδίδεται σε υπερβολικές δαπάνες αλλά να διασφαλίζει τη θεμελιώδη ασφάλεια για την ευημερία των πολιτών του.

Στο κεφάλαιο αυτό, ο Smith ξεκίνησε το επιχείρημά του αναγνωρίζοντας την πρώιμη πραγματικότητα, ότι το εμπόριο έφερε τον πόλεμο και όχι την ειρήνη.

Σε μια τέτοια κατάσταση, ο πόλεμος δεν θα μπορούσε να είναι εφικτός και βιώσιμος για το πρώιμο σύγχρονο κράτος, εκτός εάν η οικονομία του ήταν ισχυρή, επειδή η εθνική άμυνα εξαρτιόταν από τη δύναμη της εθνικής οικονομίας.

Κατά την άποψη του, ένα σύστημα ελεύθερης αγοράς και η αρχή του καταμερισμού της εργασίας θα καθιστούσαν την οικονομική δύναμη του έθνους ικανή να παρέχει τα κεφάλαια που απαιτούνται για την εθνική ασφάλεια.

Επομένως, η πολιτική οικονομία έπρεπε να επιτύχει οικονομική ανάπτυξη, επεκτείνοντας τον καταμερισμό εργασίας και τον μηχανισμό της ελεύθερης αγοράς για να αυξήσει τον πλούτο του έθνους καθώς και την δυνατότητα να συγκεντρώνει φόρους και να διατηρεί στρατό, αφήνοντας περαιτέρω χώρο για μελλοντική χρηματοδότηση ενός πιθανού πολέμου και για την εθνική αμυντική προσπάθεια.

Ταυτόχρονα, ο εμπορικός πολιτισμός και η εκπολιτιστική δύναμη του εμπορίου, οδήγησαν στον κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας και κατά συνέπεια σε αλλαγές στην εθνική άμυνα και στον πόλεμο, επειδή ο καταμερισμός της εργασίας προκάλεσε την τεχνολογική πρόοδο των όπλων, καθιέρωσε τον στρατό ως εξειδικευμένο επάγγελμα και υπήρξε η δυνατότητα να αυξηθούν οι αμυντικές δαπάνες και να βελτιωθούν τα τεχνολογικά εργαλεία του πολέμου.

ΣΗΜ: Ακολουθούν και άλλα άρθρα για το προς εξέταση θέμα..

Όλες οι αντιδράσεις:

4Ithanfen Fen, Antonia Atmatzidou και 2 ακόμη

 ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Η γεωπολιτική του σημερινού και του αυριανού κόσμου διαμορφώνεται από πλήθος παραγόντων, όπως οι στρατιωτικές συγκρούσεις, η οικονομία, η τεχνολογία, η ενέργεια, και οι συμμαχίες. Αυτές οι μεταβλητές ενισχύουν την πολυπλοκότητα της παγκόσμιας τάξης, οδηγώντας σε νέες γεωπολιτικές θεωρίες που ερμηνεύουν ή προβλέπουν την εξέλιξη των διεθνών σχέσεων.

ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΥΠΟ ΜΕΤΑΒΑΣΗ

Η μετάβαση από τον μονοπολικό κόσμο που ακολούθησε τον Ψυχρό Πόλεμο σε έναν πολυπολικό είναι πλέον εμφανής. Περιφερειακές δυνάμεις, όπως η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία, και η ΕΕ, διαδραματίζουν όλο και μεγαλύτερο ρόλο. Αυτή η τάση σχετίζεται με τη θεωρία της Ισορροπίας Ισχύος, που περιγράφει την ανακατανομή της επιρροής μέσω στρατηγικών συμμαχιών και ανταγωνισμών, όπως στον Ειρηνικό ή την Ανατολική Ευρώπη.

Ο ΕΠΙΚΑΙΡΟΣ ΝΕΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ

Η θεωρία του Νεορεαλισμού παραμένει επίκαιρη, καθώς τα κράτη συνεχίζουν να επιδιώκουν ασφάλεια και επιβίωση σε ένα διεθνές σύστημα χωρίς κεντρική εξουσία. Παράλληλα, η οικονομική αλληλεξάρτηση περιπλέκει τις γεωπολιτικές σχέσεις, όπως δείχνει η ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Ενώ οι χώρες επιβάλλουν κυρώσεις, ταυτόχρονα εξαρτώνται ενεργειακά από τους αντιπάλους τους, δημιουργώντας σχέσεις συνεργασίας και αντιπαλότητας.

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΗΓΕΜΟΝΙΑ

Η τεχνολογία και ο κυβερνοχώρος αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο στη γεωπολιτική, με τις ισχυρότερες δυνάμεις να ανταγωνίζονται για την τεχνολογική ηγεμονία. Η ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης, η ασφάλεια δεδομένων, και ο έλεγχος των ψηφιακών υποδομών αποτελούν νέα πεδία σύγκρουσης, με τις ΗΠΑ και την Κίνα να πρωτοστατούν. Η δε Ρωσία κατηγορείται για υβριδικές παρεμβάσεις, στο εσωτερικό των ΗΠΑ αλλά και άλλων χωρών της ΕΕ εκμεταλλευόμενη το διαδίκτυο. Η θεωρία του Υβριδικού Πολέμου αναφέρεται σε μία στρατηγική που συνδυάζει στρατιωτικά μέσα, παραπληροφόρηση, κυβερνοεπιθέσεις, οικονομικό πόλεμο.

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ενέργεια παραμένει βασικός πυλώνας γεωπολιτικής δεδομένου ότι η μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας, που υπαγορεύεται από την κλιματική αλλαγή, μετασχηματίζει τις στρατηγικές. Χώρες με εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, επαναπροσδιορίζουν τη θέση τους, ενώ η ΕΕ προσπαθώντας να απεξαρτηθεί ενεργειακά από την Ρωσία, επενδύει στις ανανεώσιμες πηγές για ενεργειακή αυτονομία.

ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ

Η άποψη που εκφράζεται από πολλά ερευνητικά κέντρα σήμερα, για επιστροφή σε θεωρίες όπως αυτή της "Σύγκρουσης Πολιτισμών" του Huntington, μας δείχνει την δυναμική του πολιτισμικού και θρησκευτικού παράγοντα στις γεωπολιτικές σχέσεις. Αν και δεν είναι καθαρά γεωπολιτική θεωρία, η ιδέα ότι οι πολιτισμικές και θρησκευτικές γραμμές καθορίζουν συμμαχίες και συγκρούσεις είναι επίκαιρη.

Η διαμάχη Δύσης-Ανατολής εντάσσεται στο πλαίσιο του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων. Οι εντάσεις μεταξύ δημοκρατικών και αυταρχικών καθεστώτων εντείνονται, καθώς χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα προωθούν εναλλακτικά μοντέλα διακυβέρνησης, τόσο ιδεολογικά όσο και οικονομικά. Η άνοδος δυνάμεων όπως η Κίνα, η Ινδία αλλά και περιφερειακοί παίκτες (Τουρκία, Βραζιλία) αναδιαμορφώνει την παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων, αμφισβητώντας την αμερικανική ηγεμονία.

ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ ΥΠΟ ΑΝΑΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ

Η αναδιαμόρφωση των συμμαχιών παίζει κρίσιμο ρόλο στην εξέλιξη της παγκόσμιας τάξης. Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ, οι πρωτοβουλίες της Κίνας στην Ασία και στην Αφρική, διεύρυνση των BRICS, η στροφή των ΗΠΑ προς τον Ινδο-Ειρηνικό, η προσπάθεια περιφερειακών δρώντων να αποκτήσουν ερείσματα σε Ασία και Αφρική, ενισχύουν τη γεωπολιτική διαφοροποίηση, δημιουργώντας νέες δυναμικές συνεργασίας και σύγκρουσης.

Ο MACKINDER - Ο SPYKMAN – o MAHAN KAI ΟΙ ΖΩΝΕΣ ΕΠΙΡΡΟΗΣ

Η κλασική θεωρία του Halford Mackinder για την Heartland (The Geographical Pivot of History - Who rules Eastern Europe commands the Heartland - Who rules the Heartland commands the World Island - Who rules the World Island commands the world) αποκτά νέα σημασία. Η Ρωσία, με φυσικούς πόρους και γεωγραφικό πλεονέκτημα, επιδιώκει να αυξήσει την επιρροή της στην Κεντρική Ασία, στην Αφρική και την Μαύρη Θάλασσα, παρά την αντιπαλότητα της με την ΕΕ και τον Δυτικό κόσμο μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Η Rimland (the coastal fringes of Eurasia, Western Europe, the Middle East, and East Asia) σύμφωνα με τον Spykman, παραμένει γεωπολιτικά κρίσιμη ζώνη, περιλαμβάνοντας την Ανατολική Ευρώπη, την Μέση Ανατολή και την Νότια Ασία, όπου συγκρούονται τα συμφέροντα δυνάμεων όπως η ΕΕ, οι ΗΠΑ, η Κίνα, και η Ρωσία.

Η κυριαρχία στις θάλασσες, κατά τον Alfred Mahan, είναι εξίσου σημαντική με τη χερσαία. Η Θάλασσα της Νότιας Κίνας, ο Ινδικός Ωκεανός, και η Αρκτική είναι περιοχές-κλειδιά. Σύμφωνα με την αναθεωρημένη θεωρία του MAHAN, της Θαλάσσιας Κυριαρχίας στον 21ο Αιώνα, η ναυτική δύναμη δεν περιλαμβάνει μόνο ναυτικές δυνάμεις αλλά και την τεχνολογικά προηγμένη εμπορική ναυτιλία και κρίσιμες ναυτιλιακές διόδους (π.χ. Στενά της Μαλάκκα, Διώρυγα του Σουέζ) καθώς και ζωτικές υποδομές, όπως υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων, υποθαλάσσιους αγωγούς, εξέδρες άντλησης, εκμετάλλευση των ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.

Η Ρωσία, οι ΗΠΑ, και η Κίνα ανταγωνίζονται για την κυριαρχία στους ωκεανούς και για τον έλεγχο στρατηγικών ναυτικών διόδων, εστιάζοντας στον Ινδο-Ειρηνικό για τον έλεγχο θαλάσσιων και ενεργειακών πόρων, με την Αρκτική να αναδεικνύεται ως "Heartland του μέλλοντος".

Η μετατόπιση του κέντρου βάρους στον Ινδο-Ειρηνικό ωκεανό, όπου το θέμα της Ταϊβάν εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους σύγκρουσης, καθώς και ο έλεγχος των θαλάσσιων διαδρομών και των νησιωτικών αλυσίδων (String of Pearls) από την Κίνας, επηρεάζουν την ασφάλεια όλων των παραθαλάσσιων κρατών της περιοχής.

Οι συμμαχίες Quad (ΗΠΑ, Ινδία, Ιαπωνία, Αυστραλία) και η AUKUS (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Αυστραλία) στοχεύουν ακριβώς στο να περιορίσουν την κινεζική επιρροή.

Η στρατηγική δε της Κίνας, μέσω της αναθεωρημένης πρωτοβουλίας BRI, ενσαρκώνει τη θεωρία του Heartland, καθώς προσπαθεί να κυριαρχήσει στην Ευρασία μέσω επενδύσεων και υποδομών. Ο "Νέος Δρόμος του Μεταξιού" ενισχύει την προσέγγιση της Rimland, με έλεγχο κρίσιμων θαλάσσιων διαδρομών, ως γεωοικονομικό εργαλείο για πολιτική και εμπορική επιρροή, προβάλλοντας την επιρροή της Κίνας ως ανταγωνιστή των ΗΠΑ και της Δύσης.

ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ

Ο αυριανός κόσμος προβλέπεται πολυπολικός, με ασύμμετρες συγκρούσεις και ενίσχυση του ρόλου της τεχνολογίας. Η ενσωμάτωση παραδοσιακών γεωπολιτικών θεωριών με σύγχρονες πραγματικότητες, όπως η Γεωοικονομία (ΗΠΑ και Κίνα προωθούν πολιτικές εμπορικής κυριαρχίας – συμφωνίες TPP - μέσω εμπορίου και τεχνολογίας αιχμής) και η Κλιματική Γεωπολιτική, είναι απαραίτητη για την κατανόηση της νέας εποχής. Οικονομικά εργαλεία, γεωοικονομικές επενδύσεις, κυρώσεις και νομισματικές συμμαχίες, χρησιμοποιούνται για γεωπολιτική επιρροή στις "ζώνες επιρροής" που περιγράφουν οι Mackinder και Spykman.

Η μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα σε ανανεώσιμες πηγές ενισχύει τη γεωπολιτική σημασία των κρίσιμων πρώτων υλών (π.χ. λίθιο, κοβάλτιο κλπ), με αποτέλεσμα την αναδιαμόρφωση συμμαχιών. Οι χώρες του Δυτικού κόσμου επαναξιολογούν την στρατηγική τους, για τη μείωση της εξάρτησης από γεωπολιτικά ασταθείς περιοχές. Συνδυάζοντας τις προσεγγίσεις των Mackinder και Mahan, μπορούμε να ερμηνεύσουμε καλύτερα τη γεωπολιτική δυναμική που διαμορφώνει τον κόσμο.

Σύμφωνα με την Θεωρία του Δικτύου και των Παγκόσμιων Υποδομών οι διεθνείς συγκρούσεις για κυριαρχία επηρεάζονται σημαντικά από τα δίκτυα ενέργειας (οι αγωγοί φυσικού αερίου εντάσσονται στον ενεργειακό ανταγωνισμό), τηλεπικοινωνιών, και δεδομένων. Ο έλεγχος δεδομένων και δικτύων προστίθεται στις γεωπολιτικές στρατηγικές.

Ο συνδυασμός αυτών των θεωριών με τις κλασικές ιδέες του Mackinder, του Spykman και του Mahan προσφέρει ένα πολύπλευρο πλαίσιο για την ανάλυση του εν εξελίξει γεωπολιτικού ανταγωνισμού, λαμβάνοντας υπόψη παραδοσιακές και σύγχρονες δυναμικές..

 ΠΟΛΥΤΙΜΗ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ "D2B" SEEDERS ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΡΑΤΩΝ

Είχα την χαρά να παρακολουθήσω μία ημερίδα που οργάνωσε η εταιρεία D2B Seeeders, για την παρουσίαση ενός νέου, καινοτόμου εγχειρήματος (https://www.eventora.com/.../analytikh-paroysiash-programma/),

το οποίο αποσκοπεί στην αξιοποίηση των αποστρατευόμενων Στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και Σωμάτων Ασφαλείας που επιθυμούν να ενταχθούν στην αγορά εργασίας του ιδιωτικού τομέα, είτε ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή επιχειρηματίες είτε ως μισθωτοί στην αγορά αυτή.

Ικανότατα στελέχη του ιδιωτικού τομέα και ικανότατοι πρώην στρατιωτικοί που δουλεύουν ήδη με επιτυχία στον ιδιωτικό τομέα συμμετείχαν στις συζητήσεις, παρουσίασαν τις εμπειρίες τους και αναφέρθηκαν στις απαιτήσεις του ιδιωτικού τομέα όσον αφορά τις προσλήψεις προσωπικού.

Εξαιρετική και πολύτιμη η πρωτοβουλία, με τεράστια δυναμική κι εύχομαι να έχει ανταπόκριση, δεδομένου του μεγάλου δυναμικού που υπάρχει μεταξύ των συναδέλφων που αποστρατεύονται αλλά και των εν ενεργεία που θέλουν να συνεχίσουν στην συνέχεια την καριέρα τους στον ιδιωτικό τομέα αλλά και των δυνατοτήτων που παρουσιάζονται για τις εταιρείες, για να εκμεταλλευθούν τις τεράστιες γνώσεις κι εμπειρίες σε πολλά διαφορετικά πεδίο των πρώην στρατιωτικών.

Αυτό που ειπώθηκε από πολλούς ομιλητές, ήταν ότι ότι οι στρατιωτικοί πρέπει να αλλάξουν αντιλήψεις εντασσόμενοι στον ιδιωτικό τομέα και ότι χρειάζεται να προσαρμοστούν στις ιδιαιτερότητες του νέου περιβάλλοντός τους, «γιατί δεν μπορούν πλέον να διατάζουν».

Κι εδώ εκφράσθηκαν οι αντιρρήσεις μου.

Οι οποίες αναφέρονται στο ότι υπάρχει μία γενίκευση «στρατιωτικοί» είτε «ένστολοι», ένα στερεότυπο που τους υποβαθμίζει, αφού αφενός δεν είναι όλοι ίδιοι, αφετέρου οι γνώσεις και οι εμπειρίες τους διαφέρουν (όπως άλλωστε δεν έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά και οι εργαζόμενοι σε οιαδήποτε θέση στον ιδιωτικό τομέα - και οι διευθυντές και ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων διαφέρουν σε όλο το φάσμα μεταξύ έλλειψης οργάνωσης και διοικητικών ικανοτήτων μέχρι και πλήρους ιεραρχικού και αυταρχικού συστήματος διοίκησης και λειτουργίας των εταιρειών).

Οι μηχανικοί και τεχνικοί, όπως και οι μηχανολόγοι όπλων και όσοι ασχολούνται με τις επικοινωνίες και τα πληροφοριακά συστήματα, π.χ., είναι άριστοι, με τεράστια εκπαίδευση, γνώση κι εμπειρίες, που δύσκολα τις βρίσκεις και στον ιδιωτικό τομέα, κάποιο άλλοι είναι εξαιρετικοί στην διοίκηση προσωπικού, επίσης με σπουδές γνώσεις κι εμπειρίες, κάποιοι άλλοι έχουν τεράστιες ικανότητες λογιστικής διαχείρισης, ικανότητες λήψης αποφάσεων, άλλοι στην στρατηγική και στον στρατηγικό σχεδιασμό ή στην επιχειρησιακή τέχνη (που είναι η αχίλλειος πτέρνα και στον επιχειρηματικό κόσμο και στο δημόσιο κλπ).

Ένα πολύ μεγάλο κοινωνικό κεφάλαιο που εν πολλοίς μένει αναξιοποίητο, μία μεγάλη δεξαμενή άντλησης ικανών και εξειδικευμένων στελεχών σε ιδιαίτερα απαιτητικούς τομείς, που μπορεί να ενισχύσει άμεσα και τις εταιρείες και την ίδια την χώρα (οικονομικά, κοινωνικά, στον κρατικό μηχανισμό και στην αυτοδιοίκηση επίσης).

Και οπωσδήποτε αυτό που ελέχθη από κάποιον διευθυντή εταιρείας - ότι θα πρέπει να μάθουν πρώτα να βγάζουν φωτοτυπίες - είναι τεράστια αφέλεια που χαρακτηρίζει αυτόν που την είπε, αφού ανθρώπους με σπουδές, γνώσεις κι εμπειρίες, που έχουν κεκτημένο την ικανότητα να εργάζονται σε δομημένα συστήματα, δεν τους αξιοποιείς άμεσα βάζοντάς τους να βγάζουν φωτοτυπίες.

Μετά από κάποια περίοδο σύντομης προσαρμογής, για να αντιληφθούν τις λειτουργίες, τους σκοπούς και την κουλτούρα της εταιρείας, τους ρίχνεις στην μάχη της παραγωγικής διαδικασίας και της δημιουργικότητας.

Άλλο ένα στερεότυπο που ακούστηκε από διευθυντή εταιρείας ήταν, ότι οι στρατιωτικοί δεν είναι δημιουργικοί.

Τεράστιο λάθος, που δείχνει ότι δεν αντιλαμβάνεται ότι η έννοια της δημιουργικότητας αναφέρεται σε πολλά διαφορετικά πεδία και είναι ιδιαίτερο εγγενές χαρακτηριστικό και εσωτερική τάση των ανθρώπων και υπάρχουν διαφοροποιήσεις στην ένταση στους εργαζόμενους σε όλα τα επαγγέλματα.

ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ

Όλα όσα προανέφερα δείχνουν και το χάσμα των αντιλήψεων που υπάρχει στην αγορά εργασίας, για την αξιοποίηση των στρατιωτικών που τελειώνουν την καριέρα τους στις ένοπλες δυνάμεις και θέλουν να ενεργοποιηθούν στον ιδιωτικό τομέα, ως εργαζόμενοι σε εταιρείες, σε οργανισμούς είτε ως επιχειρηματίες οι ίδιοι και ελεύθεροι επαγγελματίες.

Και γι αυτό το έργο της D2B Seeders, για να ενισχύσει την δυναμική τους στην αγορά εργασίας, προετοιμάζοντας τους με τον καλύτερο τρόπο για τις απαιτήσεις του νέου περιβάλλοντος, γεφυρώνοντας το χάσμα αντιλήψεων και διαμεσολαβώντας ένθεν κι ένθεν, είναι εξαιρετικά ευφυές και πολύτιμο, τόσο για τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους στρατιωτικούς, όσο και για τις εταιρείες, τους οργανισμούς και την κοινωνία ολόκληρη.

Είμαστε μικρή χώρα και πρέπει να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο τρόπο όλο το εργατικό δυναμικό της, προς όφελος των ενδιαφερομένων, των εταιρειών, της κοινωνίας και της χώρας ολόκληρης.

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ αγαπητέ κε Κωνσταντίνε Μιχανετζή σε σας και στους συνεργάτες σας στην Seeders D2B, για την καινοτόμο, δυναμική και πολύτιμη πρωτοβουλία σας και εύχομαι καλή επιτυχία..

 ΣΥΝΑNΤAΓΩΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΔΡΩΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΣΥΡΙΑ (CO-OPETITION)

Μερικές ημέρες πριν, όταν ο ISIS επιτέθηκε στο Χαλέπι στην Συρία, αναφέρθηκα στον ΣΥΝΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟ που θα προέκυπτε μεταξύ των κύριων δρώντων στην Συρία (ανταγωνιστές κάποτε, συνεργάτες τώρα, και το αντίθετο, στο ίδιο πεδίο).

ΣΥΝ-ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Αυτό που παρατηρούμε στις πολλές σημερινές συγκρούσεις είναι ότι τα κράτη συχνά συνεργάζονται σε ορισμένα ζητήματα (π.χ. κλιματική αλλαγή, διεθνής ασφάλεια) ενώ παράλληλα ανταγωνίζονται σε άλλα (π.χ. οικονομική επιρροή, στρατιωτική ισχύς).

Ο συνανταγωνισμός (coopetition) χαρακτηρίζει αυτήν ακριβώς την ταυτόχρονη ύπαρξη συνεργασίας και ανταγωνισμού μεταξύ κρατών ή άλλων δρώντων και αντικατοπτρίζει τη ρεαλιστική φύση του διεθνούς συστήματος.

Η έννοια αυτή αναγνωρίζει ότι οι διεθνείς σχέσεις δεν χαρακτηρίζονται αποκλειστικά από σύγκρουση ή συνεργασία, αλλά από έναν συνδυασμό των δύο, ανάλογα με τα συμφέροντα και τις συνθήκες.

Ακόμα και κατά τη διάρκεια συγκρούσεων, τα κράτη μπορεί να βρίσκουν πεδία συνεργασίας. Για παράδειγμα, δύο αντίπαλες δυνάμεις μπορεί να συνεργάζονται για την αποτροπή της εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων, ενώ ταυτόχρονα ανταγωνίζονται στρατιωτικά ή γεωπολιτικά.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ

1) Ο Θουκυδίδης αποτυπώνει με ακρίβεια το πώς ο συνανταγωνισμός λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός στις διεθνείς σχέσεις της εποχής του. Οι πόλεις-κράτη επιδίωκαν να εξασφαλίσουν την ηγεμονία ή την επιβίωσή τους μέσω σύνθετων στρατηγικών συνεργασίας και ανταγωνισμού, διαμορφώνοντας έτσι τη γεωπολιτική σκηνή της αρχαίας Ελλάδας.

2) Χαρακτηριστική είναι η σχέση των ΗΠΑ με την Κίνα. Παρά τον στρατηγικό ανταγωνισμό τους εξοπλισμούς, στην οικονομία, στην τεχνολογία κλπ, εν τούτοις συνεργάζονται σε ζητήματα όπως η παγκόσμια σταθερότητα, το διάστημα και η κλιματική αλλαγή.

3) Η Ρωσία με τις χώρες του Δυτικού κόσμου (παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, και την εισβολή στην Ουκρανία), συνεχίζουν τυπικά είτε άτυπα να συνεργάζονται σε θέματα ενέργειας, στο διάστημα, στην μάχη κατά της τρομοκρατίας κλπ.

4) Στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, υπήρξε και αναδεικνύεται εκ νέου συχνή συνεργασία και σύγκρουση μεταξύ κρατών όπως η Ρωσία, το Ιράν, οι ΗΠΑ αλλά αι η Τουρκία, με τοπικές πολιτοφυλακές και τρομοκρατικές ομάδες, όπως οι Κούρδοι μαχητές ή ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός (FSA) (γνωστός και ως Τουρκο-υποστηριζόμενος Ελεύθερος Συριακός Στρατός (TFSA)), ο ISIS η Al Qaeda κλπ.

5) Στην Νιγηρία, σε ενδοκρατικό επίπεδο, η συνεργασία μεταξύ του νιγηριανού στρατού και της Πολιτικής Κοινής Ομάδας Δράσης (CJTF) στη μάχη κατά της Μπόκο Χαράμ δείχνει πώς κρατικοί και μη κρατικοί φορείς μπορούν να συνεργάζονται, παρά τις μακροπρόθεσμες συγκρούσεις μεταξύ τους.

Αυτές οι συνεργασίες εξυπηρετούν στρατηγικούς στόχους όταν συμπίπτουν τα συμφέροντα, αλλά και δημιουργούν ανταγωνισμούς και συγκρούσεις μεταξύ των πρώην συνεργατών, όταν τα συμφέρονται συγκρούονται και στόχοι αλλάζουν. Και μάλιστα μπορεί ο συνανταγωνισμός να εκδηλώνεται την ίδια στιγμή, όταν οι δρώντες, με συνεργατικό φαινομενικά τρόπο, επιδιώκουν να υποστηρίξουν τα ιδιαίτερα συμφέροντα εις βάρος των συνεργατών τους.

ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΑΝΑΛΥΣΕΙ ΤΟΝ ΣΥΝ-ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟ

1) Ο Kenneth Waltz, στο πλαίσιο του νεορεαλισμού, επισημαίνει ότι το διεθνές σύστημα αναγκάζει τα κράτη να ισορροπούν μεταξύ συνεργασίας και ανταγωνισμού για την επιβίωσή τους.

2) Οι Robert Keohane & Joseph Nye, στο έργο τους «POWER AND INTERDEPENDENCE», τονίζουν ότι η παγκοσμιοποίηση έχει αυξήσει τη συνεργασία σε ορισμένους τομείς, ακόμη και μεταξύ ανταγωνιστικών κρατών.

3) Ο Alexander Wendt, στο έργο του «Social Theory of International Politics», από τη σκοπιά του κοινωνικού κονστρουκτιβισμού, υποστηρίζει ότι οι σχέσεις μεταξύ κρατών δεν είναι στατικές αλλά διαμορφώνονται από κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Έτσι, οι καταστάσεις συνανταγωνισμού είναι αποτέλεσμα διαμορφωμένων αντιλήψεων και δομών.

4) Ο Antonio Gramsci, στα «τετράδια της Φυλακής», αναλύοντας το "stato integrale" και την "ηγεμονία", αναγνωρίζει τον ανταγωνισμό, την διαπλοκή και τον αλληλοσυσχετισμό των δρώντων που θα συμβάλουν καταλυτικά στην πάλη για την ηγεμονία. Αυτό σημαίνει ότι η εάν η κυρίαρχη ομάδα θέλει να γίνει και ηγεμονική οφείλει πέραν του ανταγωνισμού, να προβεί σε ανάλογες συνεργασίες και υποχωρήσεις, να κάνει τους απαραίτητους συμβιβασμούς σε ορισμένα σημεία και να πετύχει έτσι τη βέλτιστη ισορροπία συμφερόντων και δυνάμεων για τον εαυτό της.

5) Οι Adam M. Brandenburger & Barry J. Nalebuff στο εργο τους «Το Co-opetition: A Revolution Mindset that Combines Competition and Cooperation» αξιοποιώντας την θεωρία παιγνίων (κυρίως για τον επιχειρηματικό κόσμο, αλλά ως εργαλείο έχει εφαρμογή και στις διεθνείς σχέσεις), χρησιμοποιούν τον νεολογισμό Co-opetition για να περιγράψουν την έννοια της συνεργασίας που μπορεί να υπάρξει μεταξύ ανταγωνιστών, και πότε είναι ορθολογικό για τους ανταγωνιστές να συνεργαστούν αντί να ανταγωνίζονται καταστροφικά.

ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ

Ο συνανταγωνισμός που παρατηρούμε σήμερα στην Συρία, αντικατοπτρίζει τη σύνθετη φύση των διεθνών σχέσεων, όπου τα κράτη και οι δρώντες λειτουργούν ταυτόχρονα ως σύμμαχοι και αντίπαλοι.

Η έννοια του συν-ανταγωνισμού (coopetition) είναι εμφανής και σε πολλές συγκρούσεις στο ιστορικό συνεχές, τόσο μεταξύ κρατών όσο και μεταξύ κρατών και μη κρατικών παραγόντων, όπως τρομοκρατικές ομάδες και παραστρατιωτικοί οργανισμοί.

Η χώρα μας οφείλει να αντιληφθεί αυτές τις δυναμικές συν-ανταγωνισμού (που δημιουργεί η ευκαιριακή σύγκρουση είτε ταύτιση των συμφερόντων των διεθνών δρώντων) στις σημερινές συγκρούσεις, προκειμένου να ανταποκριθεί με ρεαλισμό και χωρίς αυταπάτες στο δυναμικό διεθνές περιβάλλον, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για τα μεσο-μακροπρόθεσμα συμφέροντά μας.