ΟΙ ΕΣΦΑΛΜΕΝΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΤΟΥ Κου ΔΕΝΔΙΑ ΩΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ

Όταν ο κος Δένδιας ήταν Υπουργός Εξωτερικών, ήμουν ένας από τους υποστηρικτές του για τις πρωτοβουλίες που είχε αναλάβει, και τον δυναμισμό που έδειχνε.

Όταν μετακινήθηκε στο Υπουργείο Άμυνας, αναρωτήθηκα (όπως πολλοί εξ υμών) γιατί έγινε αυτή η αλλαγή και πήγε Υπουργός Εξωτερικών ο κος Γεραπετρίτης ο οποίος όπως αποδεικνύεται αφίσταται κατά πολύ του τρόπου με τον οποίο ο κος Δένδιας ενασκούσε τα καθήκοντά του.

Κι ενώ ήλπιζα ότι ο κος Δένδιας θα έφερνε τα δυναμικά στοιχεία πολιτικής στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, διαπιστώνεται ότι έχει κάνει μέχρι τώρα πολλά και σημαντικά λάθη.

1. Δεν προχώρησε το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των 4 ΜΕΚΟ, με αποτέλεσμα να υπάρχει τεράστιο πλέον πρόβλημα στην επιχειρησιακή ικανότητα των πλοίων αυτών. Ούτε ακόμη και σήμερα δεν έχει προχωρήσει το θέμα.

2. Αρχικά μιλούσε για πρόκτηση/ναυπήγηση πλοίων τύπου Arleigh Burke και μέσα σε διάστημα μήνα, ανακοίνωσε ότι θα υπάρξει νέο πρόγραμμα συμπαραγωγής με τις ΗΠΑ των μεγάλων μονάδων τύπου Constellation. Όμως τελικά δεν έγινε, αφού ήταν φανερό από την πρώτη στιγμή ότι δεν υπήρχε περίπτωση υλοποίησης ενός τέτοιου προγράμματος, τουλάχιστον για την επόμενη 10ετία (είχα εξηγήσει από την πρώτη στιγμή που το ανακοίνωσε ότι ήταν επιπόλαια κίνηση από την πλευρά του και ότι δεν υπήρχε πιθανότητα ανάληψης του πριν περάσουν τουλάχιστον 10 χρόνια).

3. Ταυτόχρονα πάγωσε την δυνατότητα παραγγελίας και 4ης Belhara, αφήνοντας το πρόγραμμα ανολοκλήρωτο επιχειρησιακά. Μερικές ημέρες πριν επανακάμπτει εξετάζοντας την παραγγελία και της 4ης. Ελπίζω να πάρει τελικά την απόφαση και να μην αλλάξει και πάλι επιλογή.

4. Ανακοίνωσε ότι θα πάρουμε 4 μεταχειρισμένα LCS (Littoral Combat Ship) από τις ΗΠΑ, την στιγμή που αποσύρονται ως ακατάλληλα επιχειρησιακά, παρά το γεγονός ότι είναι πλοία 15ετίας (γνωρίζουμε πολύ καλά τα προβλήματά τους). Ο δε εκσυγχρονισμός τους για να τους αλλάξουμε επιχειρησιακά ρόλο (ψάχνουμε να βρούμε τι θα τα κάνουμε δηλαδή) θα ήταν εξαιρετικά δαπανηρός.

5. Πήραμε τα 2 περιπολικά τύπου Island της ακτοφυλακής των ΗΠΑ (αναμένονται άλλα 2), ηλικίας πάνω από 30 ετών και προσπαθούμε να τα κάνουμε επιχειρησιακά περιπολικά του Π.Ν. για αποστολές επιτήρησης. Όμως το καλύτερο θα ήταν να τα δώσουμε στην ακτοφυλακή (που ήταν και ο αρχικός τους σχεδιασμός, ο οποίος εξυπηρετείτο και από τα συστήματα και τα όπλα που φέρουν).

6. Κατατέθηκε στην Βουλή το νέο νομοσχέδιο για το ¨Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ)¨, το οποίο είναι πρόχειρο, προσπαθεί να αντιγράψει αντίστοιχες ρυθμίσεις άλλων χωρών με άλλες δυνατότητες τόσο επενδυτικές και βιομηχανικές όσο και τεχνολογικές, με πληθώρα επικαλύψεων με άλλους κρατικούς φορείς και με μικτό διοικητικό σχήμα.

Ήδη ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ) αντέδρασε για κάποιες προβληματικές προβλέψεις. Έχω γράψει διεξοδικά για τα προβλήματα του νομοσχεδίου, και δυστυχώς δεν υπάρχει κοινοβουλευτική αντιπολίτευση ικανή για να ασχοληθεί με επάρκεια με το ζήτημα.

7. Προβάλλεται επικοινωνιακά και βιαστικά, ότι θα υπάρξουν αλλαγές στο ζήτημα της Θητείας και θα ακολουθηθεί το Φινλαδικό μοντέλο. Μεγάλη επιπολαιότητα αυτές οι διακηρύξεις πριν ακόμη υπάρχει ολοκληρωμένο και συγκεκριμένο σχέδιο γι αυτό.

8. Ήταν ήδη Υπουργός Άμυνας για δύο και πλέον μήνες όταν αναλήφθηκε η ελλιπέστατη και κακοσχεδιασμένη αποστολή στην Λιβύη όπου θρηνήσαμε 5 άτομα (3 στελέχη των Ε.Δ.).

9. Τώρα ανακοινώνεται επιπόλαια πάλι η εγκατάσταση σε εξέδρες (πλωτές ή ημι-πλωτές) στην θάλασσα (χωρική μας θάλασσα) 7 Ραντάρ επιτήρησης θαλάσσιου χώρου κοντά στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, ύψους 50 μέτρων.

- Αφενός είναι ανεξήγητο γιατί δεν γίνονται τα Ρ/Ε αυτά επί των νήσων για μεγαλύτερη οικονομία και μεγαλύτερη επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα (μεγαλύτερο εύρος επιτήρησης-ισχυρότερες κατασκευές-μεγαλύτερη οικονομία κατασκευής και υποστήριξης - λιγότερα λειτουργικά και διοικητικά προβλήματα, μεγαλύτερη ασφάλεια - καλύτερη και αμεσότερη επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα κλπ).

- Αφετέρου είναι δεδομένο ότι θα είναι πιο ευάλωτα από πλευράς ασφαλείας και ήταν αναμενόμενο ότι θα αντιδρούσαν οι Τούρκοι. Εάν δε τώρα δεν υλοποιηθεί το σχέδιο αυτό για τους αντικειμενικούς λόγους μερικούς από τους οποίους προανέφερα, θα φανεί ότι η Ελλάδα υπαναχώρησε υπό τον φόβο της Τουρκίας

ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ

Τι φταίει και γίνονται τόσες επιπόλαιες και κακοσχεδιασμένες ενέργειες στο Υπουργείο Άμυνας; Δεν μας είχε συνηθίσει σε κάτι τέτοιο ο κος Δένδιας.

Πολλά λάθη και επιπολαιότητες συσσωρεύονται και η περίοδος χάριτος λόγω της πρότερης αποτελεσματικότητας του εξαντλείται.

 

2^ο  ΜΑΘΗΜΑ ΣΤΟ “PROMPT ENGINEERING” ΓΙΑ “ARTIFICIAL INTELLIGENCE” MODELS

Στην άμεση μηχανική, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της εργασίας με μοντέλα γλώσσας όπως αυτά του OpenAI, η "θερμοκρασία (temperature)" είναι μια παράμετρος που ελέγχει την τυχαιότητα των όσων παράγονται από το μοντέλο.

1.       Ρύθμιση θερμοκρασίας: Η παράμετρος θερμοκρασίας κυμαίνεται συνήθως από 0 έως 1, αν και τεχνικά μπορεί να αυξηθεί πάνω από 1. Οι χαμηλότερες τιμές έχουν ως αποτέλεσμα πιο ντετερμινιστικά και εστιασμένα αποτελέσματα, ενώ οι υψηλότερες τιμές κάνουν την εξαγόμενα πιο τυχαία και διαφορετικά.

α)      Επίδραση στα αποτελέσματα:

·         Χαμηλή τιμή θερμοκρασίας (Low Temperature) (π.χ. 0,2): Σε αυτές τις τιμές, οι αποκρίσεις του μοντέλου θα είναι πιο ντετερμινιστικές και επαναλαμβανόμενες. Τείνει να επιλέγει τις λέξεις με την υψηλότερη πιθανότητα, οδηγώντας σε συντηρητική και προβλέψιμη δημιουργία κειμένου. Αυτό είναι χρήσιμο όταν χρειαζόμαστε ακριβείς και αξιόπιστες εξόδους.

·         Μέση τιμή θερμοκρασίας (Medium Temperature) (π.χ. 0,7): Στις τιμές αυτές το μοντέλο ισορροπεί μεταξύ δημιουργικότητας και αξιοπιστίας. Εισάγει κάποιο επίπεδο τυχαιότητας, επιτρέποντας ένα μείγμα προβλεψιμότητας και ποικιλομορφίας.

·         Υψηλή θερμοκρασία (High Temperature) (π.χ. 1,0 ή υψηλότερη): Οι απαντήσεις του μοντέλου γίνονται πιο τυχαίες και δημιουργικές. Θα πάρει περισσότερους κινδύνους στην επιλογή λέξεων, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε απροσδόκητα και ποικίλα αποτελέσματα. Αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο για δημιουργική γραφή ή καταιγισμό ιδεών (brain storming), αλλά μπορεί επίσης να οδηγήσει σε λιγότερο συνεκτικές ή εκτός θέματος απαντήσεις.

β)   Τεχνική πτυχή (Technical Aspect): Μαθηματικά, η θερμοκρασία χρησιμοποιείται για την κλίμακα των logits (τις ακατέργαστες προβλέψεις του μοντέλου πριν μετατραπούν σε πιθανότητες) πριν από την εφαρμογή της συνάρτησης softmax. Οι χαμηλότερες θερμοκρασίες κάνουν την κατανομή πιθανοτήτων πιο έντονη (πιο κορυφαία), ενώ οι υψηλότερες θερμοκρασίες την κάνουν πιο επίπεδη (πιο απλωμένη). Η συνάρτηση softmax είναι μια μαθηματική συνάρτηση που μετατρέπει ένα διάνυσμα πραγματικών αριθμών σε κατανομή πιθανότητας.  

·         Τι είναι το Logit: Η συνάρτηση logit είναι μια κρίσιμη έννοια στη στατιστική και τη μηχανική μάθησ. Χρησιμεύει ως συνάρτηση σύνδεσης που αντιστοιχίζει πιθανότητες που κυμαίνονται μεταξύ 0 και 1 σε πραγματικούς αριθμούς σε ολόκληρη την αριθμητική κλίμακα, η οποία μπορεί στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί για να εκφράσει γραμμικές σχέσεις.

·         Η συνάρτηση logit ορίζεται μαθηματικά ως ο λογάριθμος των πιθανοτήτων p να συμβεί ένα συγκεκριμένο γεγονός: 

Logit(p) = log(p / (1 - p))

Εδώ, το p αντιπροσωπεύει την πιθανότητα του γεγονότος και το log υποδηλώνει τον φυσικό λογάριθμο.

Οι πιθανότητες είναι ο λόγος της πιθανότητας του γεγονότος προς την πιθανότητα να μην συμβεί το γεγονός. Όταν p είναι η πιθανότητα επιτυχίας, 1 - p είναι η πιθανότητα αποτυχίας και οι πιθανότητες είναι ένας τρόπος σύγκρισης της πιθανότητας αυτών των δύο αποτελεσμάτων.

·         Ερμηνεία των τιμών Logit:  Οι τιμές Logit μπορούν να ερμηνευθούν με όρους πιθανοτήτων. Οι θετικές τιμές logit υποδεικνύουν πιθανότητες μεγαλύτερες από 0,5 και επομένως πιθανότητες που ευνοούν να συμβεί το γεγονός, ενώ οι αρνητικές τιμές δείχνουν πιθανότητες μικρότερες από 0,5, με πιθανότητες λιγότερες από τις μισές για να συμβεί το γεγονότος.

γ)   Περιπτώσεις χρήσης:

·         Δημιουργική Γραφή (Creative Writing): Υψηλότερες θερμοκρασίες για την ενίσχυση της δημιουργικότητας και της ποικιλίας.

·         Ανάκτηση πραγματικών πληροφοριών (Factual Information Retrieval): Χαμηλότερες θερμοκρασίες για εξασφάλιση ακρίβειας και συνέπειας.

·         Πειραματισμός και Πρωτοτυποποίηση (Experimentation and Prototyping): Ρύθμιση θερμοκρασίας για την εύρεση της βέλτιστης ισορροπίας για μια συγκεκριμένη εργασία.

δ)  Ρύθμιση της Θερμοκρασίας

Προσαρμόζοντας τη θερμοκρασία, οι άμεσοι μηχανικοί μπορούν να προσαρμόσουν τη συμπεριφορά των μοντέλων γλώσσας ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις συγκεκριμένες ανάγκες τους, είτε πρόκειται για τη δημιουργία συνεπών αποκρίσεων είτε για την προώθηση της δημιουργικότητας και της εξερεύνησης στη παραγωγή κειμένου.

 PROMPT ENGINEERING & ΑΙ

ΤΑΧΕΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ “ARTIFICIAL INTELLIGENCE”

Είχα την τύχη να ασχοληθώ με το ΑΙ (Artificial Intelligence) από το 2006 που υπηρετούσα στο ΝΑΤΟ και είχε ξεκινήσει η εφαρμογή για υποστήριξη του “Decision Making Wall” που είχε εγκατασταθεί στην Στουτγάρδη στην “US Command” και δοκιμαζόταν από το ΝΑΤΟ.

Είχε δημιουργηθεί μία επιτροπή (στην οποία μετείχα) όπου εξέταζε αφενός την εισαγωγή πραγματικών δεδομένων στο μοντέλο και την ικανότητα του να παράγει συνθετική σκέψη και να προτείνει πιθανολογικά επιλογές, με βάση το πλαίσιο αναφοράς και την αξιολόγηση των πληροφοριών που δεχόταν.

Σήμερα τα πράγματα έχουν προχωρήσει πολύ και μάλιστα το ΑΙ απελευθερώθηκε από την στρατιωτική κυρίως χρήση κι έχει ευρεία και συνεχώς αυξανόμενη εφαρμογή στον ιδιωτικό τομέα (για όσους δεν το φοβούνται και δεν κυνηγούν τις μάγισσες του Σάλεμ όταν ακούν γι αυτό).

PROMPT ENGINEERING

Εάν όμως θέλουμε να κάνουμε την βέλτιστη αξιοποίηση των μοντέλων ΑΙ που διατίθενται σήμερα ελεύθερα (είτε με συνδρομή για συγκεκριμένους σκοπούς και χρήση) θα πρέπει να καταλάβουμε ότι όσο καλύτερα είναι τα εισαγόμενα και οι ερωτήσεις μας σε κάθε μοντέλο ΑΙ, τόσο πιο ωφέλιμες θα είναι οι απαντήσεις του.

Και η ικανότητα αυτή ονομάζεται “Prompt Engineering”, μηχανική υπόδειξης/προτροπής του ΑΙ από τον χρήστη, ώστε το μοντέλο να κινηθεί εντός του τεθέντος πλαισίου και να δώσει απαντήσεις με συνέπεια, συνάφεια, σχετικότητα και αξιοπιστία.

Eπειδή η γνώση δεν φυλακίζεται και οφείλουμε να δημιουργούμε γνωσιακές ανταλλαγές κλίμακας, ότι έχω μάθει για αυτό θα το δημοσιεύω σε διαδοχικές αναρτήσεις-οδηγίες, προκειμένου να βοηθήσω όσους ενδιαφέρονται να γίνουν αποτελεσματικοί χρήστες του ΑΙ χωρίς δαιμονοποιήσεις και φοβίες.

A. ΠΕΔΙΟ ΓΝΩΣΗΣ ΠΡΩΤΟ
PRIMING
Η προετοιμασία (priming) στο πλαίσιο της εργασίας με γλωσσικά μοντέλα, όπως αυτά που αναπτύχθηκαν από το OpenAI, αναφέρεται στην τεχνική παροχής ενός αρχικού πλαισίου ή ενός συνόλου οδηγιών για την καθοδήγηση της διαδικασίας δημιουργίας απαντητικού κειμένου από το μοντέλο. Ακολουθεί μια λεπτομερής εξήγηση του priming:

1. Ορισμός: Η προετοιμασία (priming) περιλαμβάνει την τροφοδοσία του μοντέλου με συγκεκριμένο κείμενο παρακίνησης/προτροπής (the prompt) στην αρχή της αλληλεπίδρασης. Αυτό το αρχικό κείμενο θέτει τη συλλογιστική βάση για το μοντέλο, βοηθώντας το ΑΙ να κατανοήσει το επιθυμητό πλαίσιο, το στυλ, τον τόνο ή το θέμα για το επόμενο αποτέλεσμα (εξαγόμενο).

2. Σκοπός:
α) Ρύθμιση Πλαισίου (Context Setting): Η προετοιμασία (priming) παρέχει το πλαίσιο που χρησιμοποιεί το μοντέλο για να δημιουργήσει σχετικές, συναφείς και συνεκτικές αποκρίσεις.
β) Καθοδήγηση (Guidance): Καθοδηγεί το μοντέλο προς την παραγωγή προϊόντος που ευθυγραμμίζεται με τις προσδοκίες των χρηστών ή τις συγκεκριμένες απαιτήσεις.
γ) Συνέπεια (Consistency): Διασφαλίζει ότι το κείμενο που δημιουργείται παραμένει συνεπές με το επιθυμητό θέμα ή στυλ.

3. Πως δουλεύει
α) Αρχικό κείμενο (Initial Text): Εισάγουμε μια προκαταρτική ερώτηση, η οποία μπορεί να είναι μια ερώτηση αλλά και μια δήλωση, μια μερική πρόταση ή ένα λεπτομερές σύνολο οδηγιών.
β) Μοντέλο απόκρισης (Model Response): Το μοντέλο επεξεργάζεται αυτήν την εισαγόμενη πρόταση/δήλωση/ερώτηση προτροπής και δημιουργεί κείμενο που συμμορφώνεται λογικά στο πλαίσιο που του θέσαμε ή στα συμφραζόμενα από την παρεχόμενη προτροπή.

4. Παραδείγματα:
α) Ερώτηση-Απάντηση (Question-Answering): Εισάγουμε μια ερώτηση για να λάβουμε μια άμεση απάντηση (π.χ., "Ποια είναι τα οφέλη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας;").

β) Αφήγηση(Storytelling): Παρέχουμε την αρχή μιας ιστορίας (μαζί με τα κυρίαρχα σημεία που θέλουμε να τονίσει και το πλαίσιο αναφοράς της ιστορίας) και αφήνουμε το μοντέλο να συνεχίσει την αφήγηση (π.χ. "Μια φορά κι έναν καιρό σε ένα μακρινό βασίλειο υπήρχε ένα ιππότης...").

γ) Δημιουργία κώδικα (Code Generation): Παρέχουμε οδηγίες ή απόσπασμα κώδικα για να ολοκληρώσει, συνθέσει είτε δημιουργήσει το επόμενου τμήμα του κώδικα. Η δημιουργία κώδικα είναι η χρήση ενός αλγορίθμου τεχνητής νοημοσύνης για τη παραγωγή κώδικα προγραμματισμού από μια φυσική γλώσσα ή άλλες μορφές εισόδου. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τη δημιουργία ολοκληρωμένων προγραμμάτων, την ολοκλήρωση μερικώς γραμμένων κωδίκων ή την αυτόματη διόρθωση σφαλμάτων.

(1) Πώς Λειτουργεί ο Κώδικας;
• Εντολή/Υπόδειξη (Prompt): Παρέχουμε μια εντολή/υπόδειξη, η οποία μπορεί να είναι οδηγίες σε φυσική γλώσσα, μέρος ενός κώδικα ή συγκεκριμένες οδηγίες για το τι πρέπει να κάνει ο κώδικας.
• Επεξεργασία από το Μοντέλο: Το μοντέλο γλώσσας επεξεργάζεται μόνο του την εντολή/υποδειξη και, βάσει της εκπαίδευσής του, παράγει τον κατάλληλο κώδικα που αντιστοιχεί στην εντολή αυτή.
• Παραγωγή Κώδικα: Το μοντέλο επιστρέφει τον παραγόμενο κώδικα, ο οποίος μπορεί να είναι ένα νέο τμήμα κώδικα, η ολοκλήρωση ενός ήδη υπάρχοντος κώδικα ή ακόμη και προτάσεις για βελτιώσεις και διορθώσεις.

(2) Παραδείγματα Χρήσης: «Ολοκλήρωσε τον Κώδικα»:
• Είσοδος/Εντολή/Υπόδειξη: "def calculate_factorial(n):"
• Έξοδος: Το μοντέλο συμπληρώνει τον κώδικα για να υπολογίζει το παραγοντικό ενός αριθμού.

δ) Τεχνικές Χρήσης:
• Σαφείς οδηγίες (Explicit Instructions): Καθοδηγούμε απευθείας στο μοντέλο τι θέλουμε να κάνει (π.χ. "Γράψτε ένα ποίημα τεσσάρων στροφών για τον ωκεανό με 2 παρομοιώσεις, 3 συνεκδοχές και 2 μεταφορές.").
• Παραδείγματα και Μοτίβα (Examples and Patterns): Παρέχουμε παραδειγμάτων για τη δημιουργία ενός μοτίβου που πρέπει να ακολουθεί το μοντέλο (π.χ. ανταλλάσσουμε πολλά ζευγάρια συγκεκριμένων ερωτήσεων/Απαντήσεων-Q&A για να το προετοιμάσουμε πριν κάνουμε την ερώτηση που θέλουμε να απαντήσει).

ε) Οφέλη:
• Βελτιωμένη συνάφεια (Improved Relevance) : Διασφαλίζει ότι η έξοδος είναι σχετική με τις ανάγκες του χρήστη.
• Ενισχυμένος έλεγχος (Enhanced Control): Παρέχει στους χρήστες περισσότερο έλεγχο ως προς τον τύπο και την ποιότητα του περιεχομένου που δημιουργείται.
• Αυξημένη ακρίβεια (Increased Accuracy): Βοηθά στην παραγωγή πιο ακριβών και κατάλληλων απαντήσεων. με βάση το πλαίσιο που του θέσαμε και τα συμφραζόμενα.

στ) Περιπτώσεις χρήσης:
• Δημιουργική Γραφή (Creative Writing): Του παρέχουμε συγκεκριμένα θέματα ή είδη για τη δημιουργία ιστοριών, ποιημάτων ή σεναρίων.
• Εκπαιδευτικά εργαλεία(Educational Tools): Παρέχουμε το πλαίσιο για επεξηγήσεις, περιλήψεις ή συνεδρίες διδασκαλίας.
• Υποστήριξη πελατών (Customer Support): Κάνουμε χρήση προκαθορισμένων μηνυμάτων για να βοηθήσουμε στη δημιουργία απαντήσεων σε κοινά ερωτήματα πελατών.

 Η ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΟΜΟΓΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ (ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ) ΑΠΟ “ΟΛΟΥΣ” ΤΟΥ ΑΡΧΗΓΟΥΣ ΤΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΕΞΟΥΣΙΑΣ (ΠΑΛΙΟΥΣ ΚΑΙ ΝΕΟΥΣ)

Παρακολουθώ τις απόψεις των πολιτικών κομμάτων και των αρχηγών τους (τελευταία είχα την ευκαιρία να ακούσω άμεσα και δια ζώσης κάποιους από αυτούς) για την οικονομία της χώρας και διαπιστώνω τα εξής:

1. Ομογενοποίηση ΟΛΩΝ (σε κάποιο βαθμό ακόμη και αυτού του ΚΚΕ) υπό τις "Ορθόδοξες (mainstream)" οικονομικές θεωρίες, ή αλλιώς "κυρίαρχες οικονομικές θεωρίες", οι οποίες έχουν αναπτυχθεί και εξελιχθεί με βάση την νεοκλασική οικονομική σκέψη (εν πολλοίς επηρεασμένη σήμερα και από κεϋνσιανές αντιλήψεις).

Στην ουσία βασίζεται στην ανάλυση στατιστικών στοιχείων και την μελέτη της ανθρώπινης λήψης αποφάσεων βασιζόμενες στην τάση για απεριόριστη αύξηση επιθυμιών υπό συνθήκες σπανιότητας πόρων.

Κι εκεί βασίζεται η όλη ανάλυση και εξαγωγή συμπερασμάτων.

2. «Ετερόδοξες» οικονομικές θεωρίες υπάρχουν αρκετές, όπως ο σοσιαλισμός, ο μαρξισμός και τα μετακεϋνσιανά οικονομικά, συμπεριφορικές θεωρίες, καθώς και εκείνες που συνδέονται με τη ριζοσπαστική οικονομία της ελεύθερης αγοράς όπως η αυστριακή σχολή κλπ..

Δεν υπάρχει βέβαια κάποιος κοινός παρoνομαστής μεταξύ αυτών των διαφόρων προσεγγίσεων, πέρα από τη διαφωνία τους με την κυρίαρχη προσέγγιση, και συχνά είναι άμεσα αντίθετες η μία με την άλλη μεταξύ τους στις υποθέσεις, τα ερευνητικά προγράμματα και τα συμπεράσματά τους, πολύ ή και περισσότερο μάλιστα απ' ό,τι αντιτίθενται στα κυρίαρχα οικονομικά.

Οι ετερόδοξοι οικονομολόγοι συχνά χρησιμοποιούν ερευνητικές μεθόδους και εργαλεία που προέρχονται από άλλους κλάδους, όπως η ψυχολογία, η κοινωνιολογία, η ανθρωπολογία, οι φυσικές επιστήμες περιβάλλοντος κλπ.

3. Το θετικό και σημαντικό με τα ετερόδοξα οικονομικά είναι ότι μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη νέων ιδεών, προκαλώντας για βελτίωση των καθιερωμένων σχολών οικονομικής σκέψης.

Ετερόδοξες θεωρίες όπως η "Αυστριακή θεωρία του επιχειρηματικού κύκλου (ABCT)" και η "Υπόθεση της χρηματοοικονομικής αστάθειας" του Μίνσκι αναδείχθηκαν σημαντικές κατά τη διάρκεια της "Μεγάλης Ύφεσης" στις ΗΠΑ το 2008-2009 (για τη φούσκα των ακινήτων στις ΗΠΑ και την επακόλουθη παγκόσμια οικονομική κρίση), την οποία απέτυχαν οι κυρίαρχες θεωρίες να προβλέψουν και να αντιμετωπίσουν. Παρείχαν μάλιστα ισχυρές εξηγήσεις και πρότειναν διορθωτικά μέτρα, που δεν έκαναν οι κυρίαρχες θεωρίες.

4. Ριζοσπαστικές ετερόδοξες προσεγγίσεις , όπως τα συμπεριφορικά οικονομικά, έχουν γίνει ευρέως πλέον αποδεκτές μεταξύ των κυρίαρχων οικονομολόγων και πολιτικών τις τελευταίες δεκαετίες.

Μάλιστα πολλά βραβεία Νόμπελ έχουν απονεμηθεί για την μελέτη τους που την εποχή της αρχικής δημοσίευσης όταν θεωρούνταν ετερόδοξα, και τελικά πολλές θέσεις τους επηρέασαν σημαντικά την mainstream αντίληψη της οικονομίας.

5. Το εξαιρετικά θετικό με τις ετερόδοξες ιδέες συνεπώς είναι ότι θέτουν υπό δοκιμασία αμφισβητώντας το υπάρχον ρεύμα της οικονομικής σκέψης, βελτιώνοντας το τελικά, σε μια διαδικασία που περιγράφεται επιστημολογικά από τον Thomas Kuhn ως "Αλλαγή Παραδείγματος".

6. Η κυριαρχία στις οικονομικές πολιτικές της Ελλάδος του ΔΝΤ και η δέσμευση των μνημονίων, δεν μας επιτρέπει να ξεφύγουμε από την δογματική αντίληψη των ορθόδοξων οικονομικών.

Ελάχιστο περιθώριο για ευελιξία υπάρχει από τις κυβερνήσεις αλλά και ελάχιστη επιθυμία να υπερβούν τις καθηλωτικές πολλές φορές πρακτικές του κυρίαρχου μοντέλου.

Και όλα εξαντλούνται θεωρητικά υπό την καταχρηστική ρητορική αξιοποίηση (χωρίς να εφαρμόζεται αποτελεσματικά στην πράξη) της έννοιας της "συμπερίληψης (inclusion)" .

8. Οι τεχνολογικές εφαρμογές και η βελτίωση των στατιστικών μεθόδων που αναγκαστικά προωθούνται στην δημόσια διοίκηση (και την κρατική οικονομική διαχείριση) είναι ένα λειτουργικό πεδίο βελτίωσης κυρίως των δημοσιονομικών στοιχείων και των φορολογικών εσόδων, αλλά λίγο αγγίζουν τα την παραγωγική δυνατότητα και την απόδοση της οικονομίας, τις επενδύσεις, τα συμπεριφορικά στοιχεία και τα ζητήματα κοινωνικής δικαιοσύνης, με βασικές πτυχές την μη δίκαιη πρόσβαση σε πόρους, την κακή κατανομή και ενάσκηση της εξουσίας, την προβληματική σχέση εκπαίδευσης και εργασίας και τις αυξανόμενες μεγάλες κοινωνικές ανισότητες.

ΚΑΤΑΛΗΓΟΝΤΑΣ

Όταν λοιπόν ακούω τους αρχηγούς των κομμάτων εξουσίας, παλιούς και νέους, να ομογενοποιούν τον λόγο τους και να καλύπτουν την αντιπολιτευτική τους πολιτική προβάλλοντας μικρές παραλλαγές της ίδιας δογματικής mainstream οικονομικής αντίληψης,

παύω να ελπίζω για σημαντικές αλλαγές και βελτιώσεις που να απευθύνονται στο άμεσο υποκείμενο της πολιτικής:

ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ στην κοινωνία αυτής της χώρας (ατομικά και συλλογικά).

ΣΗΜ: Η επιπολαιότητα Βαρουφάκη και η παρελκυστική/καταστροφική του επιρροή στον ΣΥΡΙΖΑ για την οικονομία την κρίσιμη περίοδο των διαπραγματεύσεων με την τρόϊκα σε συνδυασμό με τις περιορισμένες κυβερνητικές ικανότητες του ΣΥΡΙΖΑ λόγω έλλειψης πολλών ικανών στελεχών, απαξίωσε κάθε έννοια ετερόδοξης προσέγγισης για την οικονομία.

Και σήμερα, όποιος τολμήσει να μιλήσει για τα λάθη και τις αδυναμίες του ορθόδοξου δογματικού μοντέλου δέχεται την μήνιν όλου του «κατεστημένου» οικονομικού κόσμου της χώρας.

Πλην όμως κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει με τα ορθόδοξα εργαλεία οικονομικής ανάλυσης, γιατί ενώ τα νούμερα βελτιώνονται (εφόσον προβάλλονται αληθώς και όχι ωραιοποιημένα επικοινωνιακά), εν τούτοις η χώρα είναι στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης όσον αφορά την ευημερία των πολιτών της αλλά και κάτω από τον μέσο όρο σε πολλούς άλλους κοινωνικούς και οικονομικούς δείκτες.

 ΘΕΤΙΚΗ Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΠΟΥ ΨΗΦΙΣΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΓΣ/ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ

– Η ΠΡΟΣΒΛΗΤΙΚΗ ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΕΣΒΗ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΟΗΕ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ

Ιδιαίτερης σημασίας είναι το ψήφισμα της ΓΣ/ΟΗΕ του ΟΗΕ με το οποίο:

1. Αποφασίζει ότι το Κράτος της Παλαιστίνης πληροί τις προϋποθέσεις για να γίνει μέλος των Ηνωμένων Εθνών σύμφωνα με το άρθρο 4 του Χάρτη και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να γίνει δεκτό ως μέλος των Ηνωμένων Εθνών.

2. Κατά συνέπεια, συνιστά στο Συμβούλιο Ασφαλείας να επανεξετάσει ευνοϊκά το θέμα, υπό το φως αυτής της αποφασιστικότητας και της συμβουλευτικής γνώμης του Διεθνούς Δικαστηρίου της 28ης Μαΐου 1948, και σε αυστηρή συμμόρφωση με το άρθρο 4 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

3. Αποφασίζει, κατ’ εξαίρεση και χωρίς να δημιουργεί προηγούμενο, να υιοθετήσει τις λεπτομέρειες που ορίζονται στο παράρτημα του ψηφίσματος για τη συμμετοχή του Κράτους της Παλαιστίνης στις συνόδους και τις εργασίες της Γενικής Συνέλευσης και των διεθνών διασκέψεων που συγκαλούνται υπό την αιγίδα της Συνέλευσης ή άλλων οργάνων των Ηνωμένων Εθνών καθώς και σε διασκέψεις των Ηνωμένων Εθνών

4. Μέσα στα άλλα σημαντικά που αναφέρει υπάρχει και το εδαφικό ζήτημα (διατήρηση της εδαφικής ενότητας, γειτνίασης και ακεραιότητας όλων των Κατεχόμενων Παλαιστινιακών Εδαφών, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, την ανάγκη απόσυρσης του Ισραήλ από τα κατεχόμενα από το 1967 παλαιστινιακά εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ που επιβεβαιώνουν το δικαίωμα του παλαιστινιακού λαού στην αυτοδιάθεση, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στο ανεξάρτητο κράτος της Παλαιστίνης, επιβεβαιώνοντας την αρχή, σύμφωνα με τον Χάρτη, του απαραδέκτου της βίαιης απόκτησης εδάφους).

Η Ελλάδα μαζί με άλλες 143 χώρες υπερψήφισε την απόφαση. Συνολικά στον ΟΗΕ εκπροσωπούνται 193 ( 9 χώρες ψήφισαν κατά: η Αργεντινή, η Τσεχική Δημοκρατία, η Ουγγαρία, η Μικρονησία, το Ναούρου, η Παπούα Νέα Γουινέα, το Παλάου, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ) – ενώ 25 χώρες απείχαν από την ψηφοφορία.

Η ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΗ ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛΙΝΟΥ ΠΡΕΣΒΗ

Όπως και στο παρελθόν ο Ισραηλινός πρέσβης προέβη σε τεράστια απρέπεια από το βήμα του ΟΗΕ, όπου επιδεικτικά κατέστρεψε τον καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ με απαράδεκτες δηλώσεις.

Δυστυχώς για το Ισραήλ η συμπεριφορά αυτή προσβάλλει όλες τις χώρες μέλη και επιβαρύνει την διεθνή υπόσταση του χάνοντας πολλά διεθνή ερείσματα.΄

Σε κάθε περίπτωση, εάν δεν αρέσει στο Ισραήλ ο τρόπος που λειτουργεί ο ΟΗΕ, όπως δηλώνει η καταστροφή δια του πρέσβη της συμβολικά και επιδεικτικά από το βήμα του καταστατικού του, ας κάνει αίτημα διαγραφής του από τον ΟΗΕ.

 ΤΟ ΚΑΡΟΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΜΑΣΤΙΓΙΟ ΑΠΟ ΠΛΕΥΡΑΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΕΛΕΓΞΕΙ ΤΗΝ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΜΑΣ

Μία κύρια προσέγγιση που χρησιμοποιείται με ρεαλισμό στις διεθνείς σχέσεις είναι γνωστή ως η θεωρία «καρότου και μαστιγίου» που εφαρμόζεται με μεγάλη επιτυχία σε επαναλαμβανόμενες σχέσεις μεταξύ των δύο δρώντων.

Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, υπάρχουν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για τον έλεγχο της συμπεριφοράς κάποιου:

1) Ενθάρρυνση κάποιου από τον αντίπαλο, ο οποίος του παρέχει κάποιου είδους ανταμοιβή (ένα καρότο) για μια ευνοϊκή συμπεριφορά.

2) Υποκίνηση κάποιου να συμμορφωθεί με την επιθυμητή για τον αντίπαλο συμπεριφορά, υπό το φόβο της τιμωρίας του (μαστίγιο) εάν δεν συμμορφωθεί.

Σύμφωνα δε με την θεωρία εγγενών κινήτρων των Richard Ryan και Edward Deci, οι άνθρωποι τείνουν να κάνουν μια συγκεκριμένη πράξη όταν την θεωρούν εσωτερικά ανταποδοτική είτε όταν με αυτήν ελαφρύνουν τις βασικές φοβικές τους τάσεις.

Όμως τα κίνητρα των κρατών πέραν των εγγενών κινήτρων των ηγετών τους, εμπίπτουν στην κατηγορία των εξωγενών κινήτρων, που βασίζονται εν πολλοίς στα ζωτικά συμφέροντα.

Όπως δε υποστήριζε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ: «δεν έχουμε μόνιμους φίλους, δεν έχουμε μόνιμους εχθρούς, μόνο διαρκή συμφέροντα».

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΚΑΡΟΤΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟ ΤΟ ΜΑΣΤΙΓΙΟ

Στις σχέσεις μας με την Τουρκία, τα “καρότα” έχουν μεταμφιεστεί σε πολλές διπλωματικές μορφές, μεταξύ των οποίων και ο ήρεμος διάλογος, η οικονομική διπλωματία αλλά και η στρατιωτική διπλωματία, με την ικανοποίηση που μας παρέχεται ότι έχουμε ηρεμία, ότι προλαμβάνουμε κρίσεις, ότι δεν υπάρχουν παραβιάσεις και προκλήσεις από τον “ισχυρό” στο πεδίο (προσέξτε, στο δικό μας εν πολλοίς πεδίο).

Το “μαστίγιο”, από την άλλη πλευρά, είναι η αμετακίνητη πολιτική διεκδικήσεων της Τουρκίας, η οποία δηλώνεται ξεκάθαρα με την απαγόρευση ανάληψης εκ μέρους μας οιασδήποτε πρωτοβουλίας, υπό την Τουρκική απειλή επανέναρξης των παραβιάσεων και των επιθετικών προκλήσεων, καταπάτησης κυριαρχίας και κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, στο δικό μας αποκλειστικά πεδίο ενάσκησής τους.

Κλασσική πολιτική καρότου και μαστίγιου εκ μέρους της Τουρκίας και μάλιστα πολύ επιτυχημένης εκ του αποτελέσματος.

Γιατί μετά την υπογραφή της διακήρυξης των Αθηνών (όπου συμφωνήθηκε ότι "τα Μέρη δεσμεύονται να απέχουν από κάθε δήλωση, πρωτοβουλία, ή ενέργεια που θα μπορούσε να υπονομεύσει ή να απαξιώσει το γράμμα και το πνεύμα της Διακήρυξης ή να θέσει σε κίνδυνο τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή τους"), η Τουρκία θέτει άμεσα τις κόκκινες γραμμές σε κάθε ενέργειά μας στο Αιγαίο, απαιτώντας να διαπραγματευόμαστε μαζί της για όλα, όπως ξεκάθαρα τονίσθηκε για τα θαλάσσια πάρκα.

Και μάλιστα πριν πάει ο Π/Θ στην Άγκυρα, ο Ερντογάν, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή, έθεσε εκ νέου και σαφώς όλες τις διεκδικήσεις στο τραπέζι, (τις διεύρυνε μάλιστα μιλώντας για Τουρκική ομογένεια όχι μόνο στην Θράκη και στα Δωδεκάνησα αλλά και στην Θεσσαλονίκη και συμβολικά έκανε και την Μονή της Χώρας τζαμί για να μην ξεθαρρέψουμε), και απαιτεί να συζητήσουμε όλα τα ζητήματα πακέτο διμερώς.

Από την πλευρά μας, προσπαθήσαμε να αποτρέψουμε την Τουρκία να κάνει έρευνες στην Κύπρο και στην υφαλοκρηπίδα μας , με τις κυρώσεις που είχαμε επιτύχει να τεθούν εις βάρος της Τουρκίας από την ΕΕ και με την εκτεταμένη αποτροπή μας της αμυντικής συμμαχία μας με την Γαλλία. ‘

Όμως μόνοι μας ακυρώσαμε τις προσπάθειες αυτές, από την στιγμή που αποδεχθήκαμε την διμερή επανέναρξη των διαλόγων χωρίς την διαμεσολάβηση τρίτων.

Και φυσικά οι τρίτοι έκαναν πίσω και μας άφησαν μόνους (ανακουφισμένοι που τους απαλλάξαμε από τις ευθύνες και υποχρεώσεις τους).

Σημειωτέον ότι αυτό ακριβώς συμφωνήσαμε με την διακήρυξη των Αθηνών: «Τα Μέρη θα προσπαθήσουν να επιλύσουν οποιαδήποτε διαφορά προκύψει μεταξύ τους με φιλικό τρόπο, μέσω απευθείας διαβουλεύσεων μεταξύ τους ή με άλλα μέσα αμοιβαίας επιλογής, όπως προβλέπεται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

1) Είμαστε ικανοποιημένοι ως προς το φοβικό μας σύνδρομο ότι δεν παραβιάζει τον ΕΕΧ και δεν δρα η Τουρκία επιθετικά, δεσμευόμενοι ότι δεν έχουμε οιαδήποτε αυτοβουλία σε χώρους κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων μας, αλλά υποκείμεθα πάντα στον έλεγχο της.

2) Και ναι μεν μπορεί να είναι ευνοϊκή προς το παρόν η ηρεμία στο πεδίο, όμως δεν πρέπει να οδηγηθούμε σε εφησυχασμό, ούτε να αφήσουμε τα φοβικά σύνδρομα να μας οδηγήσουν σε παθητική αποδοχή της πολιτικής καρότου και μαστιγίου,

3) Αλλά να εκμεταλλευθούμε πλήρως τον χρόνο για να ενισχυθούμε αμυντικά αλλά και στους άλλους συντελεστές ισχύος της χώρας.

ΟΙ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ EUROVISION

Πολλές και διαφορετικές οι δράσεις των καλλιτεχνών και μη καθώς και του κοινού στην συνέντευξη τύπου αλλά και καθ όλη την διάρκεια του Φεστιβάλ.

Δεν θα ασχοληθώ ούτε με τις δράσεις της Σάττη ούτε με του Ολλανδού αφού είναι προσωπικές εκφράσεις του καθενός ανάλογα με την κουλτούρα του την διάνοιά του και τις ευαισθησίες του.

Ας δούμε όμως την ηθική και ουσιαστική βάση των δράσεων και αντιδράσεων.

Προσωπικά έχω ταχθεί δημόσια με άρθρα και συνεντεύξεις και σε συζήτηση με τον Ισραηλινό πρέσβη κατά της παραβίασης του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου από το Ισραήλ εναντίον των αμάχων στην Γάζα.

Και έχω επικροτήσει τις ενέργειες του ΔΠΔ αλλά και του ΔΔΔ για τις παραβιάσεις αυτές.

Όσον αφορά το φεστιβάλ, δεν μπορεί κάποιος από την μία να θεωρεί ως εκπρόσωπο του Ισραήλ μία τραγουδίστρια 20 χρονών σε μία συνέντευξη τύπου και να την λοιδορεί, ενώ ταυτόχρονα δεν αντιλαμβάνεται ότι εάν αποδεχθεί το προηγούμενο θα πρέπει να αποδεχθεί ότι κι αυτός εκπροσωπεί μία χώρα. Και ότι εκεί βρίσκεται επειδή του έδωσε την δυνατότητα και την ευκαιρία η χώρα του να συμμετάσχει και ότι ναι μεν δεν κάνει εξωτερική πολιτική αλλά δεν λειτουργεί χωρίς συμβατικούς περιορισμούς οι οποίοι ήταν-είναι γνωστοί κι επιβεβαιώθηκαν κατά την διάρκεια του φεστιβάλ.

Προσωπικά θεωρώ το φεστιβάλ ήσσονος σημασίας από καλλιτεχνικής πλευράς, αλλά δεν απαξιώνω τον πολυεθνικό-πολυπολιτισμικό και διασκεδαστικό χαρακτήρα του, τεράστιας επίσης ακροαματικότητας, ιδιαίτερα στους νέους.

Εάν κάποιος από τους συμμετέχοντες θα ήθελε να διαμαρτυρηθεί για τις παραβιάσεις του ανθρωπιστικού δικαίου από το Ισραήλ, θα μπορούσε είτε να απέχει από φεστιβάλ δηλώνοντας δημόσια κι έμπρακτα την ενσυναίσθητη υποστήριξή του στα θύματα της σύγκρουσης αυτής, είτε να πάρει το κόστος του κινδύνου αποκλεισμού του και των οιωνδήποτε συμβατικών συνεπειών, με μία ξεκάθαρη τοποθέτηση/δήλωση υποστήριξης κατά την διάρκεια του φεστιβάλ.

Γκριμάτσες, αφελή παιχνιδάκια και είπα ξείπα για να μην αποκλειστώ κλπ, ελάχιστα προσφέρουν τόσο στον σκοπό της δράσης αυτής και ακόμη χειρότερα απαξιώνουν την ίδια την ποιότητα των αντιδράσεων, που δεν αναφέρονται πλέον στις παραβιάσεις και τα θύματα αλλά επικοινωνιακά και μόνο στον ίδιο τον καλλιτέχνη.

Όλες οι αντιδράσεις:

5Γιώργος Τσουτσάνης, Sophia Vamvaka και 3 ακόμη