ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΜΙΑ “ΝΕΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ”

Μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού, οι επικριτές του καπιταλισμού πίστευαν ότι η εναλλακτική στον καπιταλισμό ήταν η σοσιαλδημοκρατία.
Σήμερα, η σοσιαλδημοκρατική πρόταση έχει χάσει την λάμψη της, γιατί η εφαρμογή της δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες, αλλά και γιατί οι άνθρωποι πίστεψαν ότι ο καπιταλισμός δίνει στο άτομο καλύτερες προοπτικές προόδου.
Στην πολιτική και οικονομική ιδεολογία κυριάρχησε ο οικονομικός φιλελευθερισμός/νεοφιλελευθερισμός, που χαρακτηρίζει πολλούς θεσμούς στα κράτη κυρίως του δυτικού κόσμου.
Η επιχειρηματολογία τους και οι πρακτικές τους όμως, αδυνατούν να εξηγήσουν με επάρκεια το γιατί θα πρέπει να εμπιστευτούμε την ‘’αυτορρυθμιστική ικανότητα’’ των εταιρειών / κολοσσών, των ανεξέλεγκτων χρηματοπιστωτικών αγορών, των μεγαλοστελεχών των εταιρειών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, την στιγμή που έχουν κάνει τεράστια σφάλματα και έχουν προκαλέσει με τις καταχρηστικές πρακτικές τους την παγκόσμια οικονομική κρίση.

Η παγκόσμια αυτή κρίση ανάδειξε τις μεγάλες αντιφάσεις και τα προβλήματα του οικονομικού φιλελευθερισμού, καθώς και την συνεχή τάση του να παράγει οικονομικές (και κατά συνέπεια κοινωνικές) κρίσεις.
Η κρίση του δημόσιου χρέους όμως που δημιουργήθηκε στην Ευρώπη (και όχι μόνο), έδωσε στήριγμα στους υποστηρικτές του νεοφιλελευθερισμού για μία νέα ώθηση στη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία και τις πρακτικές της. Σήμερα εξακολουθεί να κυριαρχεί στους διεθνείς οικονομικούς οργανισμούς, στα περισσότερα οικονομικά πανεπιστήμια, στα διεθνούς κύρους περιοδικά, στα ΜΜΕ κλπ.
Διαπιστώνουμε μάλιστα ότι παρά την αποτυχία των νεοφιλελεύθερων οικονομικών προγραμμάτων, και παρά το ότι αναγνωρίζεται αυτή η αποτυχία ακόμη και από τους ίδιους που τα επέβαλλαν, εν τούτοις εξακολουθούν να τα στηρίζουν και να ενισχύουν τις επιλογές αυτές.

Στις εξηγήσεις που μπορεί να δοθούν, δεν θα πρέπει να υποτιμηθεί και το ότι οι πολιτικοί (ως επί το πλείστον), έχασαν τα κοινωνικά τους ερείσματά και προκειμένου να διατηρήσουν τα οφίκιά τους (δεδομένου ότι το κόστος υποστήριξης μίας πολιτικής καριέρας έχει εκτοξευθεί), εξαρτώνται και σφιχταγκαλιάζονται όλο και περισσότερο με το χρήμα και τους ισχυρούς, με αποτέλεσμα να ενδιαφέρονται όλο και λιγότερο για τα προβλήματα των απλών ανθρώπων και για τις υποχρεώσεις τους έναντι της κοινωνίας.

Συνεπώς η κρίση που εξακολουθεί να μαστίζει την Ευρώπη, δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά και βαθιά πολιτική.
Ειδικότερα, η ακαδημαϊκή ελίτ που συμμετέχει στη διαμόρφωση των οικονομικών και πολιτικών θεωριών, είναι σε ένα στάδιο “ραστώνης” και μάλλον ακολουθούν τις εξελίξεις ερμηνευτικά, παρά προσπαθούν να διαμορφώνουν “νέες πραγματιστικές, ρηξικέλευθες αντιλήψεις”.

Υπάρχει πλέον ανάγκη για μια δυναμική και ριζοσπαστική εναλλακτική πολιτική πρόταση, έναντι του ακραιφνούς οικονομικού φιλελευθερισμού/νεοφιλελευθερισμού.
Μία “νέα, πραγματιστική πολιτική ιδεολογία”.

"ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ" ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ "ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑΣ"
Το μεγάλο ζήτημα που προκύπτει αμέσως κατά την διαμόρφωση της νέας αυτής ιδεολογίας, είναι η έννοια της ‘’πολιτικής και ιδεολογικής καθαρότητας”.

Για να βοηθηθούμε στην ανάλυσή μας, αντλούμε σκέψεις από τον μαρξισμό.
Ο μαρξισμός στην προσπάθειά του να διατηρήσει την ιδεολογική του καθαρότητα και στα πλαίσια της αντιπαλότητας του με τις άλλες πολιτικές ιδεολογίες, είχε βαφτίσει ως “εκλεκτικισμό” κάθε προσπάθεια επιλεκτικού συνδυασμού προτάσεων από διαφορετικές σχολές πολιτικής σκέψης. Προσπαθούσε να επιβάλλει την θέση ότι αυτός ο “εκλεκτικισμός” ήταν ιδεολογικό και πολιτικό μειονέκτημα, γιατί έτσι άφηναν χώρο στους πολιτικούς τους αντιπάλους.

Η σύγχρονη αντίληψη όμως επιβάλλει να είμαστε κατ’ αρχάς ανοικτοί στις διαφορετικές προτάσεις και προσεγγίσεις. Οφείλουμε να τις αξιολογούμε με κριτική σκέψη και να αξιοποιούμε ορθολογικά κάθε χρήσιμο στοιχείο που ενδυναμώνει την κοινωνική ευημερία και τις κοινωνικές δομές, μέσα από ένα αξιακό σύστημα και την ισορροπημένη και αλληλο-τροφοδοτούμενη σχέση ατόμου και κοινωνίας.

Το κυρίαρχο στοιχείο σε αυτή τη νέα πολιτική προσέγγιση δεν είναι η ιδεολογική καθαρότητα, αλλά η καταλληλότητα, η απλότητα, η πρακτικότητα, η χρησιμότητα και η διαφάνεια των ιδεών. Να μπορούν δηλαδή όλοι να καταλάβουν τις ιδέες αυτές, να μπορούν να αντιληφθούν το σκοπό τους και την χρησιμότητά τους, να μπορούν να τοποθετηθούν με σιγουριά στο αν συμφωνούν ή διαφωνούν και τελικά να μπορούν να συμμετάσχουν στη δημοκρατική διαμόρφωσή και εφαρμογή τους.

Τα εργαλεία ανάλυσης και ερμηνείας μίας τέτοιας πολιτικής πρότασης πρέπει να είναι πολλά και διαφορετικά ώστε να διασφαλίζεται η επαρκής τεκμηρίωση και η επιβεβαίωση των επιλογών, όπως είναι οι αρχές της λογικής, η αναλυτική σκέψη, η εμπειρική έρευνα, τα κυρίαρχα παραδείγματα και τα σχηματοποιημένα μοντέλα, οι τεχνικές ορθολογικής επιλογής και λήψης αποφάσεων κλπ.

Σημαντικό ρόλο στην αντίληψη αυτή παίζει και ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε την εξουσία.
Στην ‘’κοινωνία αξιών’’ η εξουσία γίνεται αντιληπτή ως κοινωνικό λειτούργημα, συγκεκριμένου πλαισίου αρμοδιοτήτων και με δημοκρατική εκχώρηση. Η εκχώρηση αυτή προσμετρά οπωσδήποτε την αποτελεσματικότητα στις δράσεις, την ικανότητα δηλαδή παραγωγής πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών αποτελεσμάτων για συγκεκριμένα έργα, στα πλαίσια των δημοκρατικών θεσμών.

Βαζοντας αυτό το εισαγωγικό πλαίσιο και αυτές τις αρχές, η “κοινωνία αξιών” προχωρά εντατικά στη διαμόρφωση και έκφραση της πρότασης της στα πλαίσια του διαλόγου για τη μεταϊδεολογία, όπως εκφράστηκε δημόσια από τον πρόεδρό της Δημήτρη Μπουραντά.
(θα υπαρξει συνέχεια στο εισαγωγικό αυτό κείμενο)
Στέλιος Φενέκος

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ VS ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ: ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΙ Η ΠΑΙΔΕΙΑ

Μερικές μέρες πριν ξεκινήσουν τα σχολεία, τα συνδικαλιστικά όργανα των εκπαιδευτικών αποφάσισαν να απεργήσουν για να εκφράσουν δυναμικά τα αιτήματα τους για θέματα που είναι ήδη γνωστά εδώ και μήνες.
Μία πρακτική που την έχουμε βιώσει επανειλημμένα, με αποτέλεσμα να χάνονται πολυάριθμες διδακτικές ώρες και οι μαθητές και οι οικογένειες τους να είναι τα θύματα αυτής της επαναλαμβανόμενης πρακτικής που καταχρηστικά γίνεται στο όνομα τους.

Και εύλογα διερωτάται κάποιος:
Γιατί άφησαν να περάσει το καλοκαίρι ανεκμετάλλευτο και δεν πρόβαλαν έγκαιρα τα αιτήματά τους (τα περισσότερα είναι γνωστά εδώ και μήνες), ώστε να μην φθάσουμε στο σημείο να αυξάνουν την αγωνία των μαθητών τους και των οικογενειών;
Γιατί δεν πίεσαν έγκαιρα για διαβουλεύσεις με την κυβέρνηση ώστε να μην φθάσουμε σήμερα στα παρά πέντε σε αδιέξοδα και σε εκβιασμούς;

Η κυβέρνηση αν πραγματικά είχε την επιθυμία να λύσει τα προβλήματα αυτά, θα έπρεπε να εκμεταλλευτεί το χρόνο της ‘’ραστώνης’’ για την καλύτερη δυνατή διευθέτηση των αιτημάτων, να τηρήσει τις δεσμεύσεις της ώστε να ξεκινήσουν ομαλά τα σχολεία και να μην χαθεί πολύτιμος εκπαιδευτικός χρόνος.

Τελικά κυβέρνηση και εκπαιδευτικοί τι κατάφεραν με τον τρόπο που άφησαν τα πράγματα να εξελιχθούν;
Να δραματοποιήσουν εγωϊστικά το δικό τους πρόβλημα κάκιστης διαχείρισης και επικοινωνίας, δείχνοντας ότι ενδιαφέρονται μόνο για τις δικές τους προτεραιότητες βάζοντας σε δεύτερη μοίρα τους μαθητές, τις οικογένειες τους και οπωσδήποτε την ίδια την παιδεία.

‘’Επειδή δεν σκεφτόμαστε τις μελλοντικές γενιές, δεν θα μας ξεχάσουν ποτέ.’’

Στέλιος Φενέκος

‘’ Η ΚΑΜΗΛΑ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΑΛΟΓΟ ΠΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ’’

Παρακολούθησα μία συνέντευξη του Υπουργού Εσωτερικών κ. Μιχελάκη στο ‘’ΜΕΓΑ’’ για τον νέο εκλογικό νόμο για τις δημοτικές εκλογές.
Τα συμπεράσματα που έβγαλα είναι τα εξής:

1. Καμία ουσιαστική προετοιμασία δεν έχει γίνει για αυτόν τον νέο-προβαλλόμενο εκλογικό νόμο. Ερωτήματα πολλά και μεγάλα, απαντήσεις ανεπεξέργαστες που γεννούσε εκείνη την ώρα ο κος ‘’υπουργός των εσωτερικών’’ και καταρρίπτονταν στην αμέσως επόμενη σκέψη. Αδυναμία να εξηγήσει το σκοπό των αλλαγών, πως θα λειτουργήσουν οι συνδυασμοί και πως η διαφορετική ενιαία λίστα των δημοτικών συμβούλων. Όλα τα μεγάλα ερωτήματα τα ‘’βάφτιζε’’ λεπτομέρειες, προσπαθώντας να κρύψει τον κάκιστο σχεδιασμό και την έλλειψη σύνεσης να ανακοινώνει κάτι χωρίς να υπάρχει κατάλληλη επεξεργασία. Είναι ολοφάνερο το έλλειμμα επαγγελματισμού και το μειωμένο αίσθημα ευθύνης, όχι μόνο ως δημόσιος λειτουργός (μάνατζερ), αλλά και ως πολιτικός.

2. Εκτός από όλα αυτά, ανακοινώνει δημόσια κάτι πολύ σοβαρό, χωρίς να υπάρχει πρότερη συμφωνία πολιτικών αρχηγών αλλά ούτε καν και δική του επικοινωνία και συμφωνία τουλάχιστον επί της αρχής με τα αρμόδια στελέχη του συγκυβερνώντος κόμματος, ο εκπρόσωπος του οποίου τον άδειασε παντελώς.

3. Κάθε άλλος ‘’επαγγελματίας’’ από οιονδήποτε άλλο επαγγελματικό χώρο, θα ντρεπόταν να παρουσιάσει δημόσια μία τόσο επιφανειακή και πρόχειρη δουλειά.

4. Προσωπικά απηλλάγην από την εκνευριστική και ψυχοφθόρα ‘’εικόνα’’ κλείνοντας τη τηλεόραση, δυστυχώς όμως αυτοί εξακολουθούν να είναι εκεί και να καταδυναστεύουν τη χώρα με τον υστερόβουλο κομματισμό και την επαγγελματική ανεπάρκειά τους.

ΣΥΡΙΑ: Η ΑΠΕΙΛΗ ΩΣ ΟΠΛΟ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗΣ Ή ΩΣ ΠΡΟΣΧΗΜΑ;

Μεγάλος αριθμός αναλύσεων έχουν γίνει και έχουν γραφτεί για την επίθεση στη Συρία και για την λάθος στάση του Ομπάμα στην κρίση αυτή.
Η πλειονότητα από αυτές δεν λαμβάνουν υπ΄ όψη ότι ο Ομπάμα, καλώς ή κακώς είναι δέσμιος από την απαίτηση από τους Αμερικάνους (και όχι μόνο), να επιβεβαιώνεται κάθε φορά αποτελεσματικά ο ιδιαίτερος ρόλος που έχει αναλάβει η Αμερική (και η Ευρω-ατλαντική συμμαχία) στη διευθέτηση των παγκόσμιων κρίσεων αυτής της μορφής.
Ο ρόλος αυτός απαιτεί την αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου εργαλείου επιβολής της θέλησης τους, ένα εκ των οποίων είναι και η ‘’απειλή’’ ή ‘’προειδοποίηση’’ πολεμικής ενέργειας, η οποία πρέπει να αποδεικνύεται κάθε φορά αποτελεσματική μέσα από την επαναλαμβανόμενη Αμερικανική (και Ευρω-ατλαντική) συμπεριφορά.

Η αξιοπιστία και η αποτελεσματικότητα της ‘’απειλής’’ παίζει σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις και στην αποδοχή ή μη, συμβιβαστικής διευθέτησης της κρίσης.

Πιο κάτω αναλύουμε την απειλή και τα κριτήρια που την κάνουν αποτελεσματική.

Ο πληρέστερος ορισμός για την απειλή, είναι του Schelling: «Ο ιδιαίτερος χαρακτήρας μίας απειλής προσδιορίζεται από αυτό το οποίο κάποιος (ο απειλών) ισχυρίζεται ότι θα κάνει σε κάποιον άλλο (απειλούμενος) για να μη συμβεί ένα ενδεχόμενο το οποίο εξαρτάται/ελέγχεται από την συμπεριφορά του απειλουμένου, καθώς και τι φανερά προτιμάει να κάνει ο απειλών, εάν το ενδεχόμενο δεν συμβεί.»
Ο Schelling επίσης μιλά για «προειδοποιήσεις»: «Η ‘’προειδοποίηση’’ προσδιορίζεται σαν μία διακήρυξη η οποία επισημαίνει στον απειλούμενο ότι εάν αναλάβει ένα συγκεκριμένο τρόπο δράσεως αυτό θα τον οδηγήσει σε ενδεχόμενες κακές επιπτώσεις, και ότι αυτές οι επιπτώσεις δεν βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο του ατόμου/οντότητας που κάνει την απειλή/προειδοποίηση».

Η προειδοποίηση αλλά και η απειλή ισχυρίζονται ότι η ανάληψη ενός συγκεκριμένου τρόπου δράσεως, είναι πιθανόν να επιφέρει ζημιά σ’ αυτόν που σκέπτεται να αναλάβει την συγκεκριμένη δράση. Η διαφορά είναι ότι στην περίπτωση της απειλής, η ζημιά θα επιβληθεί από τον ίδιο τον απειλούντα, ενώ στην περίπτωση της προειδοποίησης θα επιβληθεί από ένα τρίτο μέρος (όπως είναι η Ευρω-ατλαντική συμμαχία και η ‘’Διεθνής Κοινότητα’’ με απόφαση του Σ.Α./ ΟΗΕ).
Υπάρχουν απειλές που λειτουργούν «αποτρεπτικά» και υπάρχουν και οι απειλές που λειτουργούν «καταναγκαστικά». Οι «αποτρεπτικές απειλές» προσπαθούν να διατηρήσουν το «status quo» ενώ οι «καταναγκαστικές» να το αλλάξουν. Ο καταναγκασμός είναι πολυπλοκότερος απ’ την αποτροπή.
Μία απειλή είναι αποτελεσματική εάν τελικά επηρεάσει τον απειλούμενο ώστε να μεταβάλλει την συμπεριφορά του σύμφωνα με τις επιθυμίες του απειλούντος.
Για να έχει αποτελεσματικότητα μία απειλή θα πρέπει να πληρούνται τα εξής 5 κριτήρια:
1) Να είναι «σχετική - δέουσα», να μπορεί δηλαδή να έχει επίδραση στο αποτέλεσμα. Θα πρέπει να αφήνεται στο στόχο κάποια ελευθερία δράσεως, έτσι ώστε να είναι δυνατό να συμβιβάσει την πολιτική του προς την κατάσταση που θέλει αυτός που απειλεί. Εάν ο στόχος πνευματικά δεν έχει ή δεν του έχει δοθεί καμία επιλογή (να μην υπάρχει άλλη δυνατότητα αλλά και ιδεοληπτικά/πνευματικά να αποκλείει και να μην μπορεί να δει άλλη δυνατότητα), τότε ίσως να είναι άσκοπη η απειλή, επειδή δεν θα είχε καμία επίδραση στην συμπεριφορά του.
2) Να είναι επαρκώς «δριμεία» για να επιδρά στον στόχο και να αναγκάζεται να προτιμήσει να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του απειλούντος, παρά να τις αψηφήσει και να τελεσφορήσει η απειλή. Εάν είναι δεδομένο ότι η απειλή θα πραγματοποιηθεί, τότε ο στόχος προτιμά να συμμορφωθεί.
Εάν η απειλή είναι επαρκώς δριμεία, εξαρτάται όχι μόνο από το μέγεθος της τιμωρίας που θα επιβληθεί, και από τον χαρακτήρα των απαιτήσεων που έγιναν από τον απειλούντα. Μία μετριοπαθής απειλή μπορεί να πιάσει εάν οι απαιτήσεις είναι επίσης επαρκώς μετριοπαθείς. Ενώ ακόμη και μία δριμεία απειλή μπορεί να αποδειχθεί ότι είναι ανεπαρκής εάν οι απαιτήσεις του απειλούντος έχουν σχέση με ζωτικά συμφέροντα του στόχου που δεν μπορεί να τα αφήσει.
3) Να είναι «αξιόπιστη». Η αξιοπιστία της απειλής έχει να κάνει με το τι πιστεύει ο στόχος ότι θα πραγματοποιηθεί. Δεν έχει σημασία πόσο επαρκής είναι η απειλή, διότι δεν θα λειτουργήσει εάν ο στόχος γνωρίζει με βεβαιότητα ότι δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί.
Η αξιοπιστία της απειλής βρίσκεται τότε στην απλή ερώτηση του ποια είναι η βούληση και οι δυνατότητες του απειλούντος. Σε περιπτώσεις παραλείψεων και αδιαφορίας εκτιμήσεως και συλλογής πληροφοριών, η απειλή είναι τότε και τα δύο και πλήρως αξιόπιστη ή τελείως αναξιόπιστη. Από την στιγμή που δεν θα υπάρχουν ολοκληρωμένες πληροφορίες ή ακόμη την ελαφρότερη πιθανότητα ότι ο απειλών δεν είναι απόλυτα ορθολογιστής, η κατάσταση γίνεται εν πολλοίς απρόβλεπτη.
4) Να είναι «ολοκληρωμένη». Μία απειλή είναι ολοκληρωμένη όταν η απειλή συνοδεύεται από μία κατηγορηματική ή υπονοούμενη υπόσχεση ότι η απειλούμενη δράση θα ανακληθεί εάν ο στόχος προσαρμοσθεί. Δηλαδή τι δεν θα κάνει ο απειλών σε περίπτωση συμμόρφωσης τους απειλουμένου. Η διάσταση αυτή είναι περισσότερο ψυχολογική.
5) Να είναι επαρκώς «ξεκάθαρη». Το μήνυμα που μεταφέρει η απειλή πρέπει να είναι κατανοητό από τον στόχο, ώστε να είναι ξεκάθαρο σε αυτόν τι ακριβώς θέλει ο απειλών. Απαιτείται να καταλάβει ο απειλούμενος τις επιπτώσεις που θα υπάρξουν αν αρνηθεί να συμμορφωθεί. Εάν οι επιπτώσεις της τιμωρίας δεν εκτιμηθούν σωστά και υποτιμηθούν, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ότι ο στόχος να επιλέξει να αγνοήσει την απειλή, ακόμη και εάν αυτή είναι επαρκής, δριμεία και αξιόπιστη και τελικά να προκαλέσει την υλοποίηση της. Εάν η τιμωρία υπερεκτιμηθεί, ο στόχος μπορεί να επιλέξει να συμμορφωθεί ακόμη και εάν η απειλή δεν είναι επαρκής και δριμεία.

Κατά συνέπεια η Αμερική αλλά και η Ευρω-ατλαντική κοινότητα είναι δέσμιοι της ίδιας τους της ανάγκης για αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα.
Εάν δεν στηρίξουν με ενέργειες και διοχέτευση κατάλληλων πληροφοριών τα παραπάνω κριτήρια για την ‘’απειλή’’ ή την ‘’προειδοποίηση’’ πολεμικής ενέργειας κατά της Συρίας, τότε δεν θα έχουν ελπίδα να κάνει ο Άσσαντ σημαντικές συμβιβαστικές υποχωρήσεις φοβούμενος αυτήν την απειλή.
Εκτός και εάν ο στόχος τους είναι η αποκαθήλωση του καθεστώτος, η γεωπολιτική ανακατάταξη στη περιοχή και η πρόκληση δημιουργίας νέων κυριαρχικών οντοτήτων, οπότε η απειλή είναι απλώς πρόσχημα για όλους τους άλλους.

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ‘’ΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ’’ Ή ‘’ΑΝ ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΙΚΑΝΟΣ ΝΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΩ ΚΑΤΙ, ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΩ’’

Στο έργο της διαχείρισης/διοίκησης (management), έχουν αναγνωρισθεί τρεις χαρακτήρες managers, σε σχέση με τον τρόπο που διαχειρίζονται τις αρμοδιότητες τους, αντλώντας παραδείγματα από το πώς αντιμετωπίζουν τα προβλήματα τρία…συμπαθή και λιγότερο συμπαθή ζώα.
Ο γυρίνος, ο καρχαρίας και το δελφίνι.
Ο γυρίνος πηδάει γρήγορα πέρα δώθε, αλλά αν δει προβληματική κατάσταση κρύβεται δειλά.
Ο καρχαρίας αντίθετα ορμάει και δαγκώνει αδιακρίτως, με τελικό αποτέλεσμα να αφήνει πίσω του θύματα, χωρίς να υπάρχει κάποια ‘’οικονομία’’ ή ‘’φυσική-διατροφική’’ αξία στην επίθεση, καταστρέφοντας τα πάντα.
Υπάρχει όμως και το δελφίνι, που έξυπνα και με μεγάλη ατομική και κοινωνική αντίληψη κινείται προς κάθε κατεύθυνση, επιλέγει τον τρόπο που θα χειριστεί καταστάσεις, σχεδιάζει και ενεργεί, είτε μόνο του είτε ως κοινωνικό ον αν χρειασθεί.

Η περίπτωση του υπουργού υγείας είναι χαρακτηριστική περίπτωση ενστικτώδους, αντικοινωνικού και δηκτικού καρχαρία που με μια δαγκωνιά αφήνει θύματα πίσω του αν δεν βρούμε καμιά πινακίδα στο στομάχι του.
Η περίπτωση το νοσοκομείου της Σαντορίνης είναι χαρακτηριστική της συμπεριφοράς αυτής, και αναπαράγει στην ουσία την αναποτελεσματική πολιτική που ακολουθήθηκε για την ΕΡΤ.
Το νοσοκομείο χτίστηκε πριν δυο χρόνια, με το πρόσχημα του έργου ειδικής φύσης προκειμένου να ξεπεραστεί ο σκόπελος του δημόσιου ανοικτού μειοδοτικού διαγωνισμού και να προτιμηθεί η μέθοδος της πρόσκλησης σε συγκεκριμένες κατασκευαστικές εταιρίες. Και βέβαια έγινε πολύ μεγαλύτερο και πιο ‘’κοστοβόρο’’ από τις ανάγκες που υπήρχαν στο νησί, για να αυξηθούν ως φαίνεται, τα κέρδη των κατασκευαστών.
Παρ’ όλα αυτά είναι ένα σημαντικότατο έργο για το νησί.

Η συμπεριφορά του υπουργού είναι αχαρακτήριστη. Αντί να δει τις ανάγκες που υπάρχουν στο νησί (φάνηκαν κάποιες από αυτές όταν έμεινε από ρεύμα πρόσφατα) και να έλθει σε ουσιαστικό διάλογο με τους τοπικούς παράγοντες προκειμένου να βρεθεί μια βιώσιμη, συνεργατική και καλή λύση για την τοπική κοινωνία αλλά και για τον κρατικό προϋπολογισμό, ο κ. υπουργός αποκάλυψε το ‘’κάρχαρον’’ και πριόνισε όχι μόνο το ίδιο το νοσοκομείο και την τοπική κοινωνία, αλλά και την θεμελιώδη αναγνώριση που πρέπει να έχει η κυβερνητική εξουσία σε μία ενιαία χώρα, σε ένα ενοποιημένο γεωγραφικά, εθνικά, αλλά και διαχειριστικά χώρο. Πληρώστε το εσείς είπε, αλλιώς θα το δώσω στους ιδιώτες ή θα το πουλήσω μέσω ΤΑΙΠΕΔ.
Τι θα δώσει; Την δική του περιουσία θα δώσει στους ιδιώτες; Για ποιους αποφασίζει αυταρχικά; Για τον εαυτό του και τους υποτακτικούς του; Τι είναι οι κάτοικοι και οι αρχές της Σαντορίνης; Τους αντιμετωπίζει σαν ‘’ραγιάδες’’ υποτακτικούς που πληρώνουν φόρους και το κράτος των ‘’πασάδων’’ δεν αναλαμβάνει καμία υποχρέωση παροχής υπηρεσιών προς αυτούς, και τους εντέλλεται με τελεσίγραφα.

Αυτή η συμπεριφορά είναι καταστροφική για την κυβερνητική λειτουργία η οποία απαιτείται να είναι ενιαία, προς όφελος της γεωγραφικής, εθνικής και διαχειριστικής ενότητας του ελληνικού χώρου.

Δεν θέλουμε managers-καρχαρίες που τελικά αφήνουν συντρίμμια πίσω τους. Η σημερινή Ελλάδα περισσότερο από ποτέ χρειάζεται ενότητα και σύμπνοια. Περισσότερο από ποτέ χρειάζεται ηγέτες που να μπορούν μεν να συγκρουσθούν με τα συμφέροντα όταν χρειάζεται, με την μικρότερη δυνατή ζημία και την διαφύλαξη των σπάνιων και πολύτιμων πλέον πόρων που υπάρχουν στη χώρα μας (όπως ένα νοσοκομείο και μάλιστα ολοκαίνουριο), αλλά και να επιτυγχάνουν τον μεγαλύτερο βαθμό συνεργασίας και συναίνεσης επίσης προς όφελος της κοινωνίας.

Η πολιτική της ‘’δραματοποιημένης καταστροφής’’ της κυβέρνησης (που προσπαθεί να εκθέσει την μία κοινωνική ομάδα έναντι της άλλης), καταλήγει με ανησυχητική συχνότητα στο:
‘’δεν έχω την ικανότητα να διαχειριστώ αποτελεσματικά κάτι, άρα το καταστρέφω’’, αποστερώντας τελικά τη χώρα από δυσαναπλήρωτες υποδομές.

ΓΙΑ ΕΝΑ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΣ, ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΟΜΜΑ, ΠΟΥ ΝΑ ΠΑΡΑΓΕΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΥΣΕΙΣ

Τελείωσε μία ακόμη πετυχημένη εκδήλωση της ‘’κοινωνίας αξιών’’ και των ‘’Δημοκρατικών’’ που έδειξε το εξωστρεφές και δημοκρατικό χαρακτήρα μας.

Πολλές οι διαπιστώσεις, τα συμπεράσματα και οι ιδέες που αποκόμισαν όλοι όσοι παρακολούθησαν τις εργασίες του διεθνούς αυτού συνεδρίου.

1.       Η εκδήλωση ήταν πολιτική και όχι κομματική και η πλειοψηφία των ομιλητών δεν ήταν μέλη της ‘’κοινωνίας αξιών’’ ή των ‘’Δημοκρατικών’’, αλλά μας τίμησαν με την πολύτιμη συμμετοχή τους, και μας βοήθησαν να συνθέσουμε καλύτερες πολιτικές, με τις γνώσεις τους, την κριτική τους σκέψη  και την αντικειμενικότητά τους.

2.       Στην εκδήλωση μας επίσης μας τίμησαν με την παρουσία και εκπρόσωποι άλλων κομμάτων στους οποίους δόθηκε βήμα για ουσιαστικές τοποθετήσεις. Είναι μία πολύ θετική παρακαταθήκη για την διεύρυνση της προσπάθειας συνεργασίας.

3.       Οι εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών κομμάτων και οργανισμών, που στην συντριπτική τους πλειοψηφία ήταν νεότατοι, ήταν απόλυτα καταρτισμένοι, εξωστρεφείς και αποτελεσματικοί.

4.       Διαπιστώσαμε ότι η οργάνωση μας ταυτίζεται στο μεγαλύτερο βαθμό με την οργάνωση και τις δημοκρατικές αρχές λειτουργίας σύγχρονων ευρωπαϊκών κομμάτων.

5.       Η επιλογή της ‘’κοινωνίας αξιών’’ και των ‘’Δημοκρατικών’’  να έχουν ως πρόταγμα τους νέους και να τους δίνουν στην πράξη πεδίο έκφρασης, δημιουργίας και συμμετοχής  με αποτελέσματα, επιβεβαιώθηκε από όλους τους συμμετέχοντες στο συνέδριο.

6.       Η Ακαδημία πολιτικής ‘’Αλέξανδρος Παπαναστασίου’’, που είναι το ερευνητικό και εκπαιδευτικό ινστιτούτο της ‘’κοινωνίας αξιών’’,  οι τομείς ‘’Διεθνών Σχέσεων’’, ‘’Οργάνωσης’’ και ‘’το Δημιουργικό μας τμήμα’’,  λειτουργούν αποτελεσματικά και με όραμα, έχοντας την δυνατότητα να διεκπεραιώνουν αποτελεσματικά εκδηλώσεις αυτής της μορφής.

7.       Τελειώνοντας τις εργασίες του συνεδρίου αυτού είμαστε περισσότερο ενισχυμένοι σε ότι αφορά την ιδεολογική μας τοποθέτηση και τις πολιτικές μας επιλογές.  

8.       Η κοινωνία αξιών, θα συνεχίσει με εξωστρέφεια την  δύσκολη και απαιτητική πορεία της, με σίγουρο και σταθερό βηματισμό, χωρίς ολιγωρίες, δημιουργώντας ένα σύγχρονο πολιτικό οργανισμό με ξεκάθαρη και συνεπή πολιτική ιδεολογία,  απαλλαγμένο από τις παλαιοκομματικές αντιλήψεις.  Έναν οργανισμό που να μην είναι προσωποπαγής, και ο οποίος να επιδιώκει τις συνεργασίες και σύνθεση.

9.       Για να συνεχισθεί αυτή η ανοδική πορεία όμως θα πρέπει να ανανεωθεί το στελεχιακό δυναμικό μας. Θα πρέπει να ενταχθούν στις δομές νέοι άνθρωποι με όραμα, ικανότητες και θέληση για δουλειά. Το επερχόμενο συνέδριο που θα γίνει στις 15 Δεκεμβρίου 2013, είναι η χρυσή ευκαιρία για ανανέωση και ενίσχυση θεσμών και ανθρώπων σε όλα τα επίπεδα. Όσοι πιστεύουν ότι μπορούν να ενισχύσουν την δυνατότητα να υλοποιήσουμε όσα οραματιζόμαστε και διακηρύττουμε ας έλθουν να συμμετάσχουν ενεργά και να συνδράμουν στην ευγενή αυτή προσπάθεια.   

10.   Οι ‘’κοινωνία αξιών’’ και οι ‘’Δημοκρατικοί’’ συνεχίζουμε την αγαστή συνεργασία μας με σταθερότητα, συνέπεια και πρακτικότητα, προσανατολισμένοι πάντα στα αποτελέσματα και στις λύσεις.

ΤΟ ‘’ΟΡΑΤΟ’’ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΑ ΤΟ ‘’ΑΟΡΑΤΟ’’ ΧΕΡΙ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

Αφορμή γι αυτό το κείμενο στάθηκε άρθρο του Α. Παπαχελά στην καθημερινή την Τετάρτη 23 Οκτωβρίου 2013, με τίτλο, ‘’επιχειρηματικότητα με κανόνες’’.
Ένα από τα βασικότερα ζητήματα της πολιτικής με άμεσο οικονομικό, περιβαλλοντικό και συνολικά κοινωνικό αντίκτυπο, είναι η σχέση του κράτους με την επιχειρηματικότητα και συνακόλουθα με τις εταιρείες. Σε όλο τον κόσμο διαπιστώνεται ένα σφιχταγκάλιασμα πολιτικών και κομμάτων με τις εταιρείες, κυρίως για λόγους χρηματοδότησης και ιδιοτελών συμφερόντων, εις βάρος του οικονομικού, ηθικού και τελικά κοινωνικού περιβάλλοντος. Οι οικονομικές κρίσεις που δημιουργούνται, οδήγησαν τις κυβερνήσεις των κρατών να ανταγωνίζονται για την εύνοια τους, πολλές μάλιστα μεγάλες εταιρείες επηρεάζουν προς όφελός τους και τις πολιτικές αποφάσεις.

Μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers όμως και την οικονομική κρίση που πυροδοτήθηκε, η τάση που δημιουργείται σήμερα σε όλον τον Δυτικό κόσμο είναι να αυξάνονται οι έλεγχοι και οι ρυθμίσεις στις εταιρείες. Τα κράτη αναθεωρούν βάναυσα εν πολλοίς την σχέση τους με αυτές.
Δύο είναι τα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν αυτήν την σχέση:
1) Τα εταιρικά σκάνδαλα: Η τάση προς την απάτη ήταν και θα παραμείνει πρόβλημα για τις εταιρείες, ιδίως σε περιόδους ραγδαίας ανόδου του χρηματιστηρίου. Το πρόβλημα επικεντρώνεται στο εάν τα έμμισθα διευθυντικά στελέχη θα αποδειχθούν άξια εμπιστοσύνης για να υπηρετήσουν τα συμφέροντα των μετόχων με σύννομο και δεοντολογικό τρόπο. Η σύννομη και δεοντολογική λειτουργία των επιχειρήσεων αποδεικνύεται στη πράξη, ότι είναι προς το συμφέρον των μετόχων.
2) Η εταιρική ευθύνη σε σχέση με την κοινωνική και περιβαλλοντική ευθύνη:
- Η μία αντίληψη θεωρεί ότι οι εταιρείες φέρουν ευθύνη μόνο έναντι των μετόχων. Αυτή η αντίληψη βρίσκεται σήμερα σε υποχώρηση σε όλο τον κόσμο.
- Αλλά και η κοινωνική και περιβαλλοντική ευθύνη υποχωρεί. Οι εταιρείες σήμερα στην Ευρώπη, από την Γερμανία ως την Ελλάδα αλλά και στις χώρες του πάλαι ποτέ κομμουνιστικού κόσμου, προσπαθούν να ανατρέψουν το εργασιακό καθεστώς καταφανώς σε βάρος των εργαζομένων , να μειώσουν τη συμμετοχή τους στις κοινωνικές τους υποχρεώσεις και να υποβαθμίσουν τις περιβαλλοντικές ευθύνες τους. Τα συνδικάτα εμφανίζονται αδύναμα να αντιδράσουν αφού έχασαν πολλή από την δύναμη του παρελθόντος. Ως αποτέλεσμα βλέπουμε σε αρκετές χώρες πολύ χαμηλούς μισθούς, άνοδο της εποχιακής, της ευκαιριακής και της ανασφάλιστης εργασίας, κατακόρυφη άνοδο της ανεργίας, σημαντικές υστερήσεις στις ασφαλιστικές καλύψεις των εργαζομένων και στασιμότητα αν όχι οπισθοδρόμηση στις περιβαλλοντικές μέριμνες . Το ίδιο συμβαίνει και στην Ιαπωνία αλλά και στην Κίνα όπου ιδιωτικοποιημένες εταιρείες επιχειρούν να απαλλαγούν από τις κοινωνικές υποχρεώσεις που τους είχε επιβάλλει το κράτος.

ΑΣ ΔΟΥΜΕ ΤΗΝ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΣ ΛΥΣΟΥΜΕ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
Δεν θα πρέπει όμως παρά τα όσα κρίσιμα ζητήματα προαναφέρθηκαν, να δούμε τις εταιρείες σαν πρόβλημα αλλά σαν μια τεράστια δυνατότητα που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο ολόκληρο. Το γεγονός ότι υπάρχουν πολλά παθογενή στοιχεία στην οικονομική λειτουργία τους δεν οφείλονται μόνο σε αυτές, αλλά κυρίως στο σύνολο της λειτουργίας του πολιτικο-οικονομικού περιβάλλοντος στα διάφορα κράτη. Θα πρέπει συνεπώς να αναγνωρίσουμε, τα προβλήματα, να δούμε τα δυναμικά στοιχεία, να ερευνήσουμε τις τάσεις που δημιουργούνται σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο για την επιχειρηματικότητα και να προσπαθήσουμε να τα διορθώσουμε.
Ας σταματήσουμε να δαιμονοποιούμε την επιχειρηματικότητα και τις εταιρείες για τα δεινά της οικονομικής μας κατάστασης.
Η εταιρεία αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και κληροδοτήματα της Δύσης σε όλο το κόσμο. Η επιτυχία της ως μορφή οργάνωσης εδράζεται οπωσδήποτε στο ανήσυχο πνεύμα, στην δημιουργικότητα και στον ανταγωνισμό, στην προαγωγή της τεχνολογίας και στις φιλελεύθερες αρχές της. Πέραν της συνεισφοράς τους στην οικονομία του κράτους με την βελτίωση της παραγωγικότητας και την πρόοδο της τεχνολογίας, συνεισέφεραν πολλά περισσότερα στην κοινωνία. Πχ. Μία εταιρεία που παράγει ζώνες ασφαλείας για τα αυτοκίνητα, μας έμαθε και να τις φοράμε και πολλές ανθρώπινες ζωές σώζονται από αυτήν την προσπάθεια.
Οι εταιρείες έχουν την ικανότητα να αντιλαμβάνονται και να ενσωματώνουν τις κοινωνικές αλλαγές στις δράσεις τους. Η παραγωγή ζωτικών προϊόντων, η μείωση του κόστους τους και οι καινοτομίες, πέραν του ότι αλλάζουν την φυσιογνωμία της κοινωνίας, ανατρέπουν τις παλιές κοινωνικές ιεραρχίες και βελτιώνουν την συνολική παραγωγικότητα μίας κοινωνίας μεταβάλλοντας τον ρυθμό ζωής. Η τάση αυτή των εταιρειών θα συνεχίσει να εξελίσσεται προκαλώντας ρήξεις με το παρελθόν που θα μας επηρεάζουν καθοριστικά.

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Η έννοια της επιχειρηματικότητας είναι μια από τις πιο ζωτικές έννοιες στην Ελλάδα της κρίσεως σήμερα. Η αιχμή του δόρατος σε αυτήν την επιχειρηματικότητα είναι οι εταιρείες, μικρές και μεγάλες. Οι μεγαλύτερες ιδίως, έχουν δυσφημισθεί πολύ στη χώρα μας από την αριστερή ρητορική . Κατηγορούνται για πολλά δεινά για τα οποία δεν ευθύνονται οπωσδήποτε, χωρίς μάλιστα να τους αναγνωρίζεται η σημαντική προσφορά τους στην ανάπτυξη, στην οικονομία και στην ίδια την εξέλιξη και βελτίωση της ζωής μας.
Στην Ελλάδα σήμερα οι εταιρείες κινδυνεύουν να πέσουν σε καθεστώς αρτηριοσκλήρωσης. Στο σύγχρονο ανταγωνιστικό οικονομικό περιβάλλον η επιχειρηματικότητα χρειάζεται μια μορφή εταιρείας που να είναι απαλλαγμένη από την ασφυκτική κρατική παρέμβαση, από ιεραρχικές γραφειοκρατικές δομές, και να παρουσιάζει μεγάλη ικανότητα προσαρμογής με μια οργάνωση λιτή και ευέλικτη. Οι κρατικοί έλεγχοι στο βαθμό που είναι αναγκαίοι, πρέπει να ενισχύουν την υγιή ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας. Το αντι-επιχειρηματικό θεσμικό πλαίσιο μαζί με την έλλειψη επενδυτικών κεφαλαίων που υπάρχει δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως μηχανισμός αναζωογόνησης της επιχειρηματικότητας και της οικονομίας.

Σήμερα το σημαντικότερο πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι τόσο τι προβλήματα προκαλούν οι εταιρείες στο κράτος, αλλά τι προκαλεί το κράτος στις εταιρείες.
Το ‘’ορατό χέρι’’ του κράτους αντικατέστησε βάναυσα, το ‘’αόρατο χέρι’’ της αγοράς.